Farklı seviyelerdeki sarımsak tozunun (Allium sativum) ve bakırın yumurtacı tavuklarda performans, yumurta kalitesi ve lipid metabolizması üzerine etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hatice KAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Muhlis MACİT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Farklı seviyelerde fırında kurutulmuş sarımsak tozu (Allium sativum) ve bakırın herbirinin (CuSO4.5H2O) tek başına ve kombine olarak rasyona ilavesinin yumurtacı tavuklarda performans, yumurta kalitesi, organoleptik özellikler ve lipid metabolizması üzerine etkilerini incelemek amacıyla yürütülen çalışmada, 38 haftalık yaşta, 240 adet Lohmann ırkı hibrit ticari yumurta tavuğu, her bir grupta 6 tekerrür ve her tekerrürde (kafes) 5 hayvan olacak şekilde 8 farklı diyetsel gruba ayrılmıştır. Birinci gruptaki hayvanlar bazal rasyonla, diğer gruptakiler ise bazal rasyona 200 ppm bakır, %2 sarımsak tozu, %2 sarımsak tozu+200 ppm bakır, %4 sarımsak tozu, %4 sarımsak tozu +200 ppm bakır, %6 sarımsak tozu ve %6 sarımsak tozu+200 ppm bakır ilave edilerek oluşturulan rasyonlarla bir haftası deneme yemlerine alıştırma periyodu olmak üzere toplam on iki hafta süreyle beslenmişlerdir.Sarımsak tozu ve bakır ile besleme yemden yararlanma ve hasarlı yumurta oranını etkilemezken yumurta ağırlığı, yumurta verimi ve yem tüketimini düşürmüştür (P<0.01). Kırılma mukavemeti ve sarı indeksi hariç yumurta kalite kriterlerinde gruplar arasında herhangi bir farklılık olmamıştır. Organoleptik değerlendirmede yalnızca aroma ve genel kabuledilebilirlikte gruplar arası farklılık olmuştur (P<0.05). Sarımsak tozunun artan seviyesiyle yumurtanın aroma, tat ve genel kabuledilebilirlik değerlendirmeleri linear olarak azalmış ve sarımsak tozunun etkisi daha fazla hissedilmiştir. Rasyona sarımsak tozu ve bakır ilavesi karaciğerde ve abdominal bölgede yağ birikimini azaltmıştır. Ayrıca, linoleik ve linolenik yağ asitleri bakımından zengin olan sarımsağın bu özelliğini yumurta sarısı yağ asidi profiline yansıttığı belirlenmiştir.Grupların yumurta sarısı ve serum kolesterol konsantrasyonları sırasıyla %18.36, 18.07, 18.10, 18.69, 17.57, 17.97, 15.68, 17.38 ve %18.59, 18.15, 18.62, 18.99, 19.81, 20.41, 20.32, 20.53 olarak tespit edilmiştir. Linear olarak artan sarımsak tozu seviyesiyle yumurta sarısı kolesterol içeriği azalırken, serum kolesterolü artmıştır. Yumurta sarısı ve serum kolesterolü arasındaki korelasyon negatif yönlü ve önemsiz bulunmuştur (r= -0.153, P= 0.347). Sonuç olarak, fırında kurutulmuş sarımsak tozu performans ve yumurta kalite kriterleri üzerine önemli ve olumsuz bir etki yapmaksızın bakırsız olarak tek başına yumurtacı tavuk rasyonlarında kolesterol düşürücü ajan olarak %6 seviyesine kadar kullanılabileceği tespit edilmiştir.