Cumhuriyet Sonrası Türk Heykel Sanatında, Tipografinin Kullanımı ve Amaçları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Meltem İşleyen
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zafer LEHİMLER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Birer tasarım ürünü olan sanat eserleri, aynı zamanda bir yapıt niteliğindedir. Özellikle heykel sanatının yapıtları, çeşitli form ve biçim dili aracılığıyla alımlayıcısında farklı etkileşimler kurar. Bu etkileşimi etkin kılan araçlardan biri de tipografidir. Yapıtlar üzerinde yer verilen tipografinin biçimsel ve anlatımsal yönden tasarıma kattığı değer tartışılamaz derecede çoktur. Kavramsal bir anlatım aracına dönüşen tipografi, görsel iletişim açısından içerikle farklı bağlar kurabilmektedir. Kimi zaman yapıtın anlamını daha görünür kılarken kimi zaman da yapıtla birlikte anlam üretir. Tipografi heykel sanatında yapıta yardımcı katkı sağlamanın yanı sıra, yapıtın kendisi de olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, yazının görsel bir anlatım dili olarak üç boyutlu yapıtlarla olan ilişkisini incelemektir. Türkiye'de var olan tipografinin kullanıldığı anıtsal heykeller tespit edilerek, tipografi sanatının bu heykellerdeki kullanım amaçları açığa çıkarılmıştır. Bu çalışma sürecinde, konuya ilişkin kuramsal çalışmalar esas kaynak olarak ele alınmıştır. Çalışmanın kuramsal olandan farklı olan diğer yapısı ise heykeller hakkında elde edilen bilgilerin bire bir heykeltıraşları tarafından soru-cevap şeklinde görüşerek ulaşılmış olmasıdır. Geçmişte ve günümüzde bu tez çalışmasına kaynak niteliği taşıyacak olan tipografi kullanımı görülen anıt heykeller birer örnek niteliği taşıyarak ele alınıp yorumlanmıştır. Anıt heykellerdeki tipografik dilin incelenmesi, teknolojik gelişmelerle beraber süreç içerisindeki yansımaların toplum üzerindeki sanatsal bakış açılarının gelişimine ve yorumlanabilmesine örnek olmaktadır. Anahtar Kelimeler: Heykel Sanatı, Anıt Heykel, Yazı, Tipografi, Üç Boyutlu Yapıtlar.