Farklı sıra aralıkları ve azot seviyelerinin kuru şartlarda yetiştirilen aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinin verim ve verim unsurları üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Taşkın POLAT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hakan ÖZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZETDoktora TeziFARKLI SIRA ARALIKLARI ve AZOT SEV YELER N N KURU ŞARTLARDAYET ŞT R LEN ASP R (Carthamus tinctorius L.) B TK S N N VER M ve VER MUNSURLARI ÜZER NE ETK STaşkın POLATAtatürk ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüTarla Bitkileri Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Hakan ÖZERFarklı sıra aralığı ve azot seviyelerinin aspir bitkisinin verim ve verim unsurları üzerineetkilerini belirlemek amacıyla planlanan bu araştırma, 2004 ve 2005 yıllarında Erzurum kurukoşullarında yürütülmüştür. ki aspir çeşidi (Dinçer ve Yenice), dört sıra aralığı (15, 30, 45 ve60 cm) ve beş azot seviyesinin (0, 3, 6, 9 ve 12 kg/da) kullanıldığı araştırma ?Şansa Bağlı TamBloklar? deneme deseninde dört tekerrürlü olarak kurulmuştur.Araştırma sonuçlarına göre; deneme yıllarının incelenen karakterlerden protein oranı ve 1000tane ağırlığı hariç, diğer karakterler üzerine etkisi önemli olmuştur. ncelenen bütün karakterleryönünden çeşitler arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur. Dinçer çeşidi ele alınankarakterler bakımından bitki boyu, sap çapı ve tabla çapı hariç Yenice çeşidine göre daha üstünolmuştur.Sıra aralığı, tabla oluşum süresi dışında incelenen bütün özellikleri önemli ölçüde etkilemiştir.Genel olarak sıra aralığındaki artışlara bağlı olarak dal sayısı, tabla sayısı, tabladaki tohumsayısı ve 1000 tane ağırlığı gibi verimi etkileyen karakterlerde bir artış olmuş ve sonuçta tohumverimi ve yağ verimi artmıştır.Azot dozlarının, çıkış ve tabla oluşum süresi hariç, incelenen bütün karakter üzerindeki etkisiönemli olmuştur. Azot seviyelerindeki artışlar yetişme süresini uzatırken, bitki boyu, sap çapı,dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tabladaki tohum sayısı, bin tane ağırlığı, yağ ve protein oranı,tohum verimi ve yağ verimini artırmış, sapa kalkma süresini ise kısaltmıştır. Kuru şartlarda azotyönünden yeterli tepkinin alınmasının yağış miktarına bağlı olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak; Erzurum kuru koşullarında aspir yetiştiriciliği için en uygun sıra aralığının 45 cm,azot dozunun ise 6 kg/da olduğu kanısına varılmıştır.2007, 145 sayfaAnahtar Kelimeler: Carthamus tinctorius, aspir, çeşit, sıra aralığı, azot dozu, kuru şartlar,tohum verimi