Kimya öğretmen adaylarının tepkime türleri ve mekanizmalarını nasıl organize ettiklerinin araştırılması: Eliminasyon ve nükleofilik sübstitüsyon tepkimeleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ATİKA BANU GÜÇLÜ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa Sözbilir
Eş Danışman: Gülten Şendur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada kimya öğretmen adaylarının tepkime türü ve mekanizmalarını nasıl organize ettiklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada aynı zamanda, öğretmen adaylarının verilen tepkimelerde ne tür öğrenme zorluklarının olduğunun belirlenmesi de hedeflenmiştir. Yöntem: 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesi kimya öğretmenliği programında öğrenim gören 14 kimya öğretmen adayı ile bir durum çalışması yürütülmüştür. Araştırmada, çalışma yaprakları ve sesli düşünme protokolü doğrultusunda yürütülen bireysel görüşme olmak üzere iki veri toplama aracı kullanılmış ve tüm veriler çevrim içi olarak toplanmıştır. Bireysel görüşmeler sırasında, çalışma yapraklarında öğretmen adaylarından belirlemeleri istenilen tepkime türleri ve mekanizmalarının ayrıntılı bir şekilde anlatılması istenmiştir. Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda kimya öğretmen adayları tepkime mekanizmalarını yazmada, tepkime türlerini belirlemeye göre daha az başarılı olmuşlardır. Ayrıca adaylar, sübstitüsyon tepkimelerini belirlemede eliminasyon tepkimelerine göre daha başarılı oldukları belirlenmiştir. Bununla beraber eğri okların kullanımı konusunda bazı yanlışlıklar ve eksikliklerde belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarında asitlik-bazlık, elektrofil-nükleofil, karbokatyon oluşumu, konfügürasyon değişimi, metil (CH3) kayması, rasemik karışım gibi bazı temel kavramların anlaşılamadığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Öğretmen adaylarının tepkime türleri ve mekanizmaları hakkında fikir yürütemedikleri ve daha çok ezberleme eğiliminde oldukları belirlenmiştir. Belirlenen bazı stereokimyasal kavramların eksikliklerin ve yanlışlıkların engellenmesi ya da azaltılması amacıyla tepkimelerin altında yatan modellerin tanımlanması ve tepkime mekanizmaları ile ilgili bazı temel kavramların tepkime türleri ve mekanizmaları konusundan önce verilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Eliminasyon tepkimeleri, nükleofilik sübstitüsyon tepkimeleri, öğrenme zorluğu