Preeklampside hemogram ve biyokimyasal parametrelerin incelenmesi ve birinci basamakta preeklampsiye yönelik sekonder korumada kullanılabilirliklerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞULE ACAR
Danışman: Mustafa BAYRAKTAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Birinci basamakta uygun, düzenli ve sürekli bir şekilde yapılan gebe izlemlerinde anamnez ve fizik muayene ile birlikte laboratuvar testleri değerlendirilerek olumsuz durumlar erkenden farkedilip gebenin bir üst basamağa sevki düzenlenir. Bu bağlamda birinci basamak aile hekimliğinde koruyucu hekimlik uygulamalarının önemi açıkça görülmektedir. Etiyopatogenezi tam olarak anlaşılamayan, gebelikte maternal ve fetal morbidite ve mortalitenin en ciddi ve önemli sebeplerinden biri olan preeklampsinin, koruyucu hekimlik kapsamında önceden öngörülmesi de bu açıdan çok önemlidir. Bu çalışmamızda preeklampsi tanılı hastaların hemogram ve biyokimyasal parametrelerinin incelenerek, birinci basamakta takip edilen gebelerde erken tanı ve sekonder koruma amaçlı kullanılabilirliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesinde arşiv taraması yapılarak, Kadın Doğum ve Hastalıkları kliniğinde 01.01.2020-01.01.2024 tarihleri arasında 4 yıllık süreçte doğum yapmış tüm gebeler ICD-10 kodu ile tarandı. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun, preeklampsi tanısı alan tüm gebeler vaka grubunu ve preeklampsi tanısı almayanlar ise kontrol grubunu oluşturdu. Çalışmada toplam 300 (127 vaka, 173 kontrol) gebenin maternal ve fetal özelliklerinin ve maternal laboratuvar verilerinin olduğu bir çalışma formu kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için p 0,05), ancak, gebe yaşı ortalaması vaka grubunda daha düşüktü ve gruplar arasında istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05). Geçirilmiş preeklampsi öyküsü ve İntrauterin büyüme geriliği (IUGR)+ex fetüs oranı vaka grubunda daha fazlaydı (p<0,05). Preeklampsili grupta daha erken haftalarda doğum görülürken yenidoğan antropometrik ölçümlerinde preeklampsili grupta daha düşük olduğu görüldü ve sezeryanla doğum oranı yine vaka grubunda daha fazlaydı (p<0,05). Hemogram ve biyokimyasal parametrelere bakıldığında vaka grubunda lökosit (WBC), nötrofil, aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotarnsferaz (ALT), laktat dehidrogenaz (LDH), kreatinin, ürik asit, K ve Mg ortalaması yüksek, albümin ve Ca ortalaması anlamlı düşüktü (p<0,05). Parametrelerin birbirine oranlarının da değerlendirildiği çalışmamızda nötrofil lenfosit oranı (NLO) ortalaması vaka grubunda kontrol grubundan anlamlı yüksekti (sırasıyla 5,14±3,91 ve 3,79±1,82) (AUC: 0,583, %95GA: 0,5-0,65; OR: 1.311, p<0,05). AST/ALT ortalaması vaka grubunda 1,69±0,68, kontrol grubunda ise 1,90±0,66 idi ve vaka grubunda anlamlı düşüktü (AUC: 0,624, %95GA: 0,5-0,67; OR: 0,339, p<0,05). Ürik Asit/Kreatinin, Ürik Asit/Albümin ve LDH/Albümin oranı ise vaka grubunda kontrol grubundan anlamlı yüksekti (sırasıyla vaka grubunda 9,68±3,10, kontrol grubunda 7,73±2,28, AUC: 0,712, %95GA: 0,65-0,77, OR:1,225 ve vaka grubunda 2,37±1,05, kontrol grubunda 1,22±1,50, AUC: 0,876, %95GA: 0,8-0,9, OR:1,453 ve vaka grubunda 157,06±138,83, kontrol grubunda 62,79±19,28, AUC: 0,834, %95GA: 0,77-0,89; OR:1,041, p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda, bazı hemogram ve biyokimyasal parametreler ile NLO, Ürik Asit/Kreatinin oranı, Ürik Asit/Albümin oranı, AST/ALT oranı ve LDH/Albümin oranlarının Aile Hekimliklerinde yapılan gebe izlemlerinde kullanılabilirliğine ve sekonder korumanın önemine dikkat çekilmiştir. Böylece, pratik, kolay, ucuz ve birinci basamakta yapılabilen hemogram ve biyokimya kan parametrelerinden elde edilen bu oranların preeklampsi riski tespit etmek için kullanılması ve riskli gebelerin tespit edilmesinden sonra ileri merkezlere sevk edilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Koruyucu sağlık hizmetleri, koruyucu hekimlik, aile hekimliği, sekonder koruma, preeklampsi, laboratuvar testleri, LDH/Albümin oranı