Alüminyum toksisitesine karşı buğday mutant hatlarının karakterizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA MELİK

Danışman: Kamil Haliloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmamızın içerisinde, farklı genotiplerin hidroponik sistemde yetiştirilip kök ve sürgün parametrelerine bakılmıştır. Ayrıca farklı AICI3 konsatrasyonlarına karşı tolarans seviyeleri incelenmiştir. Yöntem: Çalışmamızda Kırik, Bezostaja, Demir 2000, İzgi 2001, Haymana 79 ve Mutant Hat ekmeklik buğday genotipleri materyal olarak kullanılmıştır. Çimlenme sonrasından belirli uzunluğa gelmiş olan fideler, Hoagland ve Arnon solüsyonu içerisinde farklı konsantrasyonların (0 mM, 10 mM, 20 mM, 30 mM, 40 mM) uygulanmasıyla hidroponik sistemde denemeye alınmıştır. 14 günlük sürecin sonunda kök sayısı, kök uzunluğu, sürgün uzunluğu, koleoptil uzunluğu, kök yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, sürgün yaş ağırlığı, sürgün kuru ağırlığı ve hematoksilen boyama sonrası tolerans seviyeleri incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda elde verilerin varyans analiz sonuçları incelendiğinde, genotipler arasındaki farkın kök sayısı parametresinde önemli, kök uzunluğu, sürgün uzunluğu, koleoptil uzunluğu, çim uzunluğu, kök yaş ağırlığı ve sürgün yaş ağırlığı parametrelerinde çok önemli bulunmuştur. Dozlar arasındaki farkın koleoptil uzunluğu parametresinde önemli, kök sayısı, sürgün uzunluğu, çim uzunluğu, kök yaş ve sürgün yaş ağırlığı parametrelerinde çok önemli olduğu anlaşılmıştır. Genotip x doz interaksiyonunda ise farkın, sürgün uzunluğu parametresinde önemli, koleoptil uzunluğu parametresinde çok önemli bulunmuştur. Sonuç: Bitki büyüme parametreleri içerisinde yer alan, kök sayısı, kök uzunluğu, sürgün uzunluğu, koleoptil uzunluğu, çim uzunluğu, kök ve sürgün yaş ağırlığı, kök ve sürgün kuru ağırlığı üzerine genotiplerin ve farklı alüminyum doz uygulamalarının etkisi önemli bulunmuştur. Alüminyum toksisitesi bitki büyüme ve gelişmesini olumsuz yönde etkileyen önemli faktörlerden biri olduğu doğrulanmıştır.