Bazı nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinin Erzurum ekolojik koşullarında verim ve verim unsurlarının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Salih Deniz KAYA

Danışman: Metin Tosun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç:Bu çalışmayla, tescilli 20 nohut çeşidinin (Ilgaz, Ayaslı, Bayrak, Aksu, Aslanbey, Uzunlu-99, Karlı, Bahadır, Aydoğan, Borabay, Botan, Arda, Çiftçi, Nihatbey, Seçkin, Sezgin, İnci, Hasanbey, Yazıcı, Aziziye-94) Erzurum ekolojisindeki verim ve verim unsurlarının belirlenmesi, adaptasyonları, mekanik hasada uygunluklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne ait 4 nolu deneme alanında 2023-2024 yıllarında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Bulgulara ilişkin varyans analizleri, deneme planına göre SPSS paket programıyla değerlendirilmiştir. Ortalamalar arasındaki değişikler ise önemlilik seviyelerine göre Tukey testi ile incelenmiştir. Bulgular: Çıkış süresi 17,67 ile 22,17 gün, metrekaredeki bitki sayısı 30,52 ile 47,20 adet, çiçeklenmeye kadar geçen süre 56,67 ile 63,0 gün, fizyolojik olgunlaşmaya kadar geçen süre 107,83 ile 112,50 gün, bitki boyu 47,77 ile 61,23 cm, ilk bakla yüksekliği 18,13 ile 32,07 cm, bitki başına dal sayısı 3,03 ile 4,40 adet, bitkide bakla sayısı 42,50 ile 81,60 adet, bitkide tane sayısı 36,87 ile 92,90 adet, baklada tane sayısı 1,00 ile 1,27 adet, bin tane ağırlığı 377,83 ile 540,33 g, bitki başına tane verimi 18,73 ile 34,32 g, tane verimi 231,50 ile 323,67 kg/da, toplam verim 657,33 ile 878,83 kg/da ve hasat indeksi %33,83 ile %43,63 arasında olmak üzere çeşitlere göre önemli değişim göstermiştir. Sonuç: Çeşitlerin fenoloji, verim ve verim unsurları birlikte değerlendirildiğinde, diğer çeşitlere göre daha yüksek performans gösteren Nihatbey çeşidi, Erzurum'un özgün iklim koşullarına daha iyi uyum sağlayarak bu bölgede yetiştiricilik açısından önemli bir avantaj sunabilir. Bu durum, Nihatbey 'in bölgedeki nohut üretiminde verimliliği artırma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.