Diyabet hastalarının pandemi döneminde covid-19'dan korunma tedbirlerine uyma ve geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarını kullanma durumunun belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ÇETİNDAĞ
Danışman: Mehtap Kavurmacı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma diyabet hastalarının pandemi döneminde COVID-19'dan korunma tedbirlerine uyma ve geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarını kullanma durumunun belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı türdeki araştırma Eylül 2022-Ekim 2023 tarihleri arasında, Mersin Şehir ve Eğitim Araştırma Hastanesi dahiliye servisleri ve polikliniklerinde yapılmıştır. Araştırma örnekleme alınma kriterlerine uyan 300 hasta ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan ve hastaların tanıtıcı/hastalığa ilişkin özelliklerini, Covid-19 tedbirlerine uyma durumlarını ve kullandıkları GETAT yöntemlerini belirlemeye yönelik sorular içeren anket formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 22 paket programında tanımlayıcı testler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların %59'unun kadın, %75,3'ünün evli, %34'ünün ilköğretim mezunu, %66,3'ünün orta gelir düzeyinde ve %75,3'ünün çalışmadığı belirlenmiştir. hastalarının yaş ortalamasının 51,51±13,60, diyabet tanı süresi ise 10,63±7,02 yıldır. Hastaların %56,3'ünün pandemi sürecinde COVID-19 geçirdiği, %31,3'ünün COVID19 nedeniyle hastanede yattığı, %92,7'sinin COVID-19 aşısı yaptırdığı, %50'den daha fazlasının COVID-19 tedbirlerine uyduğu saptanmıştır. Hastaların %75,3'ü GETAT yöntemleri konusunda bilgi sahibidir ve %94,7'si GETAT yöntemlerini kullanmaktadır. Hastaların en çok tercih ettiği GETAT yöntemleri, bitki çayı içme (%68,0 ), bol sebzemeyve tüketme (%54,3), probiyotik ürün kullanma (%37), vitamin ve besin takviyesi alma %(23) ve dua etme (%65.7)'dir. Kişisel hijyen ve temizlik için hastaların %66,7'sinin çamaşır suyu, %53,3'ünün el dezenfektanı kullanmayı tercih ettiği saptanmıştır. Sonuç: Araştırma sonucunda DM'li hastaların COVID-19 pandemisi sürecinde genel olarak korunma tedbirlerine yüksek oranlarda uyduğu, en çok tercih ettikleri GETAT yöntemlerinin, dua etme, bitkisel ürün kullanma, bol sebze-meyve tüketme, probiyotikli ürün kullanma, vitamin ve besin takviyesi alma olduğu saptanmıştır. Hastaların en sık tercih ettiği hijyen ve temizlik malzemesi ise çamaşır suyu ve el dezenfektanıdır. Hastaların GETAT yöntemlerinin ve kişisel hijyen ve temizlik malzemelerinin doğru ve etkin kullanımı konusunda sağlık çalışanlarının bilgilendirmesi oldukça önemelidir. Anahtar Kelimeler: Covid-19, diyabet, GETAT, hemşire, korunma