Sanat Ontolojisi Bağlamında Sanat Eserinde Değişim
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR BİNGÖL
Danışman: Hatice Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, sanat ontolojisi çerçevesinde sanat eserlerinin zaman içerisindeki değişim ve dönüşüm süreçlerini, hem fiziksel hem de kavramsal boyutlarıyla incelemeyi hedeflemektedir. Çalışmanın temel amacı, bir sanat eserinin varoluş biçimini belirleyen unsurların; malzeme, teknik, estetik ve felsefi özellikler bakımından nasıl farklılaştığını ortaya koymaktır. Bunun yanı sıra, sanatçı, izleyici ve kültürel bağlam etkileşiminin eserin anlam ve değeri üzerindeki etkileri değerlendirilerek, eserin "değişmez" olan tarafı ile zamanın getirdiği dönüşümlerin ilişkisi irdelenecektir. Araştırma, sanat eserlerinin zaman içinde nasıl şekillendiğini, farklı kültürel ve tarihsel bağlamlarda sanat eserine yüklenen anlamların nasıl evrildiğini incelerken bir sanat eserinin değişmez nitelikleri var mıdır? sorusuna cevap bulmak amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yöntemleri benimsenerek, sanat ontolojisi ve sanat eserinin değişim süreçlerinin derinlemesine incelenmesine odaklanacaktır. Literatür taraması yapılarak, felsefi metinler, sanat tarihi kaynakları, akademik makaleler, sanatçı söyleşileri ve dijital arşivler gözden geçirilmiştir. Eser örnekleri, restorasyon süreçleri, teknoloji ve malzeme kullanımındaki değişiklikler gibi somut veriler ışığında, tematik ve görsel analiz yöntemleriyle yorumlamalar gerçekleştirilecektir. Kaynaklardan elde edilen veriler, mantıksal bir sıralamaya tabi tutulacak, görsel materyaller ve alıntılar eşliğinde yorumlanacak ve böylece sanat eserinin zaman içindeki evriminin boyutları sistematik bir biçimde ortaya konulacaktır. Bulgular: Araştırma sonucunda, sanat eserlerinin oluşturulma döneminden başlayarak, zamanla fiziksel bozulma, restorasyon, teknik değişiklikler ve kavramsal yeniden yapılandırmalar gibi çok boyutlu dönüşümlere uğradığı gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler, her dönemin kendine özgü sanat anlayışı ve teknolojik imkanlarının eserin varlık biçimini etkilediğini göstermektedir. Özellikle, izleyici ve kültürel bağlamın esere yüklediği anlamın, eserin fiziksel özellikleriyle paralel ilerleyen bir dönüşüm sergilediği belirlenmiştir. Bu bağlamda, sanat eserlerinin sadece yaratıldığı anki durumlarıyla değerlendirilmemesi, aynı zamanda zamanın getirdiği değişimlerle yeniden şekillendiği fakat bu değişimlere rağmen özünde "değişmeyen nedir?" sorusu vurgulanmıştır. Sonuçlar: Bu araştırma, sanat eserlerinin fiziksel ve kavramsal değişebilirliğinin sanat ontolojisi bağlamında ne şekilde evrildiğini ortaya koymaktadır. Sanat eserinin yaratıldığı dönemin materyal ve teknik unsurlarına dayalı değişimleri, izleyicinin katılımıyla ortaya çıkan dönüşümler ve kültürel bağlamdaki anlam değişimleri, sanat eserinin özünün değişip değişmediğine dair farklı perspektifler sunmaktadır. Eserin zaman içinde nasıl bir dönüşüm geçirdiği ve bu dönüşümün sanatın tarihsel, estetik ve felsefi bağlamlarda nasıl bir anlam taşıdığı incelenmiş olup, ontolojik bağlamda sanat eserinde değişmeyenin ne olduğu incelenmiştir. Bu tez, sanat eserlerinin değişebilirliği ve değişmezliği kavramlarını, sanatın ontolojik yapısının evrimsel bir sürecinde nasıl değerlendirdiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Sanat eseri, Ontoloji, Değişim, Sanat