Türk dış politikası ekseninde Türkiye-Türk dünyası ilişkileri (Siyasi-ekonomik-kültürel anlaşmalar-1991-2021)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VENHAR AYDIN

Danışman: Mevlüt Yüksel

Özet:

Doğuda Çin'den, batıda Avrupa'nın ortalarına, kuzeyde Sibirya'dan güneyde İran, Irak, Suriye ve Kıbrıs'a kadar uzanan geniş bir coğrafyada yaşayan Türkler, yüzyıllardır hem ırki hem de dini olmak üzere çeşitli baskılara ve asimilasyon politikalarına maruz kalmıştır. Bu yüzden Türk Cumhuriyetleri ve günümüzde hala bir takım siyasi ve kültürel asimilasyona maruz kalan Türk toplulukları için Türkiye Cumhuriyeti, önemli bir konumdadır. Kurduğu ve desteklediği birçok resmi kuruluş veya sivil toplum örgütleri ile Türk dünyasına yönelik ilişkilerini geliştirmeye çalışan Türkiye, zaman zaman Türk Dünyasının birlik içerisinde hareket etmesi için de önemli çabalar sarf etmiştir. Diğer taraftan Türk dünyası da Türkiye ve dış politikası açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Bulundukları coğrafyadaki konumları ve sahip oldukları jeostratejik zenginlikler, ticaret, eğitim ve güvenlik meseleleri ile maruz kaldıkları politikalar Türkiye'nin Türk dünyası politikalarını oluşturan temel etkenler olmuştur. Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti'nin 1991 Sovyetler Birliği'nin dağılmasından 2021 Şuşa Beyannamesine kadar geçen süreçte Türk Cumhuriyetleri ve Türk topluluklarına yönelik izlediği dış politika ele alınmıştır.