Çocukluk dönemi aşılarına yönelik ebeveynlerin tutumları ve aşı tereddütü durumlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE ŞİT
Danışman: Sonay Bilgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, ebeveynlerin çocukluk dönemi aşılarına yönelik tutumlarının ve aşı tereddütü durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel türdedir. Araştırma 15 Ocak – 15 Mayıs 2023 tarihleri arasında Doğu Anadolu Bölgesi'nin bir ilinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 0-5 yaş arası çocuğa sahip olan 384 ebeveyn ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Aşılarına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği ve Aşı Tereddütü 5'li Likert Ölçeği kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 21.0, istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık katsayıları, ki-kare, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), grup varyanslarının homojen olmadığı durumlarda Welch ANOVA, Post Hoc analizler için Bonferroni testleri ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ebeveynlerin %72.7'sinin çocuğa aşı yaptırmayı gerekli görmesine rağmen %78.9'u aşıların yan etkileri olabileceğini ve %57.3'ünün aşı tereddütünün olduğunu belirtmiştir. Ebeveynlerin Çocukluk Aşılarına Yönelik Tutum Ölçeğinin dönüştürülmüş toplam puan ortalaması 52.08±20.51ve Aşı Tereddütü Ölçeği toplam puan ortalaması 24.56±8.37'dir. Ebeveyn çocuk sayısı ve anne eğitim düzeyi ile Aşı Tereddütü Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca çocuğa aşı yaptırmayı gerekli görme ve aşı takvimine göre aşı zamanı gelen aşıları yapma durumu ile Aşı Tereddütü ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ebeveynlerin Aşı Tereddütü Ölçeği ile Çocukluk Aşılarına Yönelik Tutum Ölçeği davranış alt boyutu arasında pozitif yönde zayıf seviyede, genel tutum ve Güvenlik/Etkililik alt boyut ve toplam puanları arasında negatif yönde orta seviyede bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır (p<0.001). Sonuç: Ebeveynlerin Çocukluk Aşılarına Yönelik tutumları arttıkça aşı tereddütlerinin azaldığı belirlenmiştir. Ebeveynlerin çocukluk aşılarına yönelik tutumlarını arttırmak ve aşı tereddütlerini azaltmak amacıyla aile sağlığı hemşireleri tarafından eğitimlerin verilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Aşı, çocuk, ebeveyn, aşı tereddütü, tutum