Tuz stresinin biberde bitki gelişimi, fizyolojik ve biokimyasal özellikler, dna metilasyonu ile tohum çimlenmesi üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MOSTAFA KAMAL SHAMS

Danışman: Ertan Yıldırım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tuzluluk, dünyada özellikle kurak ve yarı kurak alanlarda en önemli tarımsal problemlerden biridir. Tuz stresi, epigenetik modifikasyonları tetikler ve bitkilerin büyümesini engeller. Bu çalışma, farklı tuz seviyelerinde [kontrol (0.7), 3.5 ve 7.0 dS/m] yetiştirilen üç biber çeşidinde (Dolmalık, Çarliston ve Maraş), DNA metilasyon modeli, bitki büyümesi, enzim aktivitesi, prolin, toplam amino asitler, hormonlar, mineral madde, H2O2 ve MDA içeriği, fotosentez aktivitesi ve tohum çimlenmesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla 2016-2017 yıllarında yürütülmüştür. Sonuçlar, üç biber çeşidinin tuz stresine karşı farklı tepki modeline sahip olduğunu göstermiştir. Dolmalık ve Çarliston çeşitlerinde, tuzlu koşullardaki tohum çimlenmesi tuz seviyesindeki artışa paralel olarak bariz azalmalar göstermiştir. Maraş çeşidinde ise söz konusu düşüşün daha az seviyede olduğu gözlenmiştir. Tuz stresi şartlarının Dolmalık ve Çarliston çeşitlerinde DNA tam metilasyon oranını ve H2O2 içeriğini artırdığı, bununla birlikte enzim aktivitesi, bitki büyümesi, prolin, hormon, K+ ve Ca2+ içeriği ile fotosentetik parametrelerde düşüş tespit edilmiştir. Maraş çeşidinde ise DNA demetilasyonu meydana gelmiş ve enzim aktivitesi, prolin, hormonlar, K+ ve Ca2+ içeriğinde artış saptanmıştır. Bu nedenle, Maraş çeşidinde bu biyokimyasal ve moleküler tepkilerle tuz stresini tolere etme yeteneğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlara göre Maraş çeşidinin çalışmada kullanılan diğer iki çeşide göre tuzlu koşullara daha toleranslı olduğu söylenebilir.