Jean Paul Sartre felsefesinde insan ve eğitim sorunu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURSEL KURAN
Danışman: Mustafa Cihan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Jean Paul Sartre felsefesinde insan ve eğitim sorununun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda Sartre'ın insan anlayışının özellikleri, insan ve eğitim anlayışı arasındaki ilişki, eğitim ve kültür ilişkisi, aydınlar, ideoloji ve eğitim arasındaki ilişki gibi konuların açıklanması da çalışmanın amaçları arasındadır. Yöntem: Bu çalışmada nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmada ulaşılan veriler betimsel araştırma deseni ile açıklanmış, doküman analizi tekniği ile veriler oluşturulmuştur. Bu bağlamda araştırmada Sartre'ın kendi yazdığı eserlerinden ve Sartre üzerine yazılmış ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. Elde edilen verilerden hareketle çıkarım ve yorumlamalarda bulunulmuştur. Bulgular: Sartre felsefesine göre insan evrende kendi özünü oluşturabilecek olan tek varlıktır. Sadece insanda "varoluş, özden öncedir." Buna dayanarak insanın belirlenmiş bir özü yoktur. İnsan dışındaki varlıklar kendinde varlıktır. İnsan ise kendisi için varlıktır. O, seçimler yapar, özgür ve sorumludur. Sartre, yaşadığı dönemin de etkisiyle eğitim sistemlerine eleştirel bir şekilde yaklaşarak insanın kendi özünü oluşturmasında özgür olduğunu savunur. Sartre, eğitimin kültür aktarıcısı olmasını eleştirir. Yine Sartre, yaşadığı dönemin eğitim sistemlerine, sadece belirli ideolojileri bireye aşılayan bir araç olduğunu söyleyerek karşı çıkar. Sonuç:Varoluşçu bir düşünür olan Sartre'a göre insan özünü belirleme sürecinde özgür ve bu süreçte yapacağı seçimlerden sorumlu olan varlıktır. Varoluşçuluğun eğitime yansıması ile öğrenci geleneksel çizgilerden kurtularak, kendi öğrenme ortamını kurabilmelidir. Bu noktada Sartre'ın felsefesinde yer alan özgürlük ve sorumluluk kavramları, eğitimde öğrencinin kendi özünü oluşturmasında etkili olacaktır. Eğitimde insanı merkeze almalı ve öğrenci özgür bir birey olmaya yöneltilmelidir. Anahtar Kelimeler: Sartre, insan, eğitim, özgürlük, sorumluluk, varlık, varoluş