Azurinin Lactococcus lactis'te rekombinant üretimi, antimikrobiyal ve sitotoksik etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE YILDIZ
Danışman: Hakan Aşkın
Özet:Son zamanlarda mikrobiyal temelli kanser tedavisi konusunda canlı bakterilerin veya bakteriyel ürünlerin incelenmesi ve geliştirilmesinde önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Pseudomonas aeruginosa tarafından üretilen azurin, antikanser özelliğe sahip bakteriyel bir proteindir. Bu çalışmada nisin kontrollü gen ekspresyon (NICE) sistemi kullanılarak azurin proteininin rekombinant üretimi amaçlandı. Ayrıca hücre lizatındaki veya kültür süpernatantındaki rekombinant azurinin antimikrobiyal ve sitotoksik özelliği araştırıldı. P. aeruginosa genomik DNA'sı kullanılarak PCR ile çoğaltılan azurin geni, pNZ8149 vektörüne yerleştirildi. Elde edilen muhtemel rekombinant DNA, elektroporasyon ile gıdada kullanılabilir Lactococcus lactis NZ3900 suşuna transforme edildi. Farklı nisin konsantrasyonları ile üç saat indüksiyon sonrasında rekombinant protein üretimi Western blot analiziyle doğrulandı ve optimum nisin konsantrasyonu 1 ng/ml olarak belirlendi. Bu rekombinant azurinin kuyu difüzyon metoduyla Escherichia coli, Bacillus cereus, Saccharomyces cerevisiae ve Aspergillus niger için antimikrobiyal etkisi araştırıldı. Sadece azurin içeren liyofilize kültür süpernatantının belli konsantrasyonlarında E. coli ve B. cereus için inhibisyon zonu gözlendi. MTT analiz sonuçlarına göre HUVEC, HT29, HCT116 ve MCF7 hücre hatlarına azurin içeren ve içermeyen liyofilize kültür süpernatantları uygulandığında artan konsantrasyon ile birlikte hücre canlılığında azalış belirlendi. Ancak azurin içeren süpernatantların azurin içermeyen süpernatantlardan daha fazla antiproliferatif etki gösterdiği bulundu. Yapılan bu çalışma, gıdada kullanılabilir L. lactis suşunda rekombinant azurini üretmek için uygulanabilir bir yöntem sunmaktadır. Sonuç olarak antikanser özelliğe sahip azurin proteini üretebilen gıdada kullanılabilir L. lactis suşunun tedavi edici bir probiyotik olarak araştırmalarda kullanılabileceğini ve belirli dozlarda E. coli ve B. cereus bakterilerine karşı antibakteriyal özelliğinin belirlenmesi, bu suşun gıdaların muhafazasında yararlı olabileceğini düşündürmektedir.