Anovulatuar polikistik overli hastalarda 'staır-step' letrozol kullanımının klasik uygulamaya üstünlüğü var mı?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDA ÖZDEŞ
Danışman: Yakup KUMTEPE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın amacı ovülasyon indüksiyonu amacıyla letrozol kullanan ancak letrozolün başlangıç dozuna cevap vermeyen hastalarda, letrozol 'stair-step' protokolü kullanımının ovulasyon indüksiyonu, ovulasyon hızı, gebelik elde etme oranları ve letrozolün anti östrojenik etkileri açısından araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif randomize çalışma da, 2020 Şubat ve 2021 Ağustos tarihleri arasında infertilite polikliniğine başvuran ve Revise Rotterdam kriterlerine göre PKOS tanısı almış, 18-35 yaş grubunda olan, BMI<40, HSG (histerosalphingografi) ve spermiogram sonucu normal, oligoovulatuar-anovulatuar infertil hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Kriterlere uyan toplamda 200 hastaya letrozol 5mg/gün iki doz şeklinde verilerek tedaviye başlanmıştır. Bu hastalardan 120 kişi tedaviye cevap vermiş, geriye kalan 80 hastada matür folikül gelişimi sağlanamamıştır. Başlangıç dozuna cevap vermeyen bu 80 hasta iki gruba randomize edilerek ilk gruba 'klasik method, diğer gruba ise 'stair-step' protokolü uygulanmıştır. 5mg/gün dozuna cevap vermeyen klasik method grubundaki hastalarda doz artımı bir sonraki siklus veya progesteronla indüklenmiş kanama gerçekleştikten sonra yapıldı. Stair-step grubunda ise doz artımı bir sonraki siklus veya progesteronla indüklenmiş kanama beklenmeksizin hemen başlandı. Her iki grup, ovulasyon indüksiyonu için uygulanan protokol sonrası gelişen matür folikül sayısı, ortalama tedavi süresi, tedavi sonrası endometriyum kalınlıkları ve gebelik oranları açısından istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Bulgular: 5 mg/gün doza cevap veren 120 hastanın BMI 'si 21 (29-37) cevap vermeyenlerin BMI'si 26 (19-38) olarak hesaplandı ve düşük doz letrozole cevap vermeyenlerin anlamlı şekilde BMI değerlerinin daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001).Düşük doz letrozole cevapsız olan ve iki grup halinde randomize edilen 80 hastanın ise demografik özellikleri benzerdi. Ovulasyon indüksiyonun başlangıcından matür folikül gelişimine kadar geçen ortalama tedavi süresi 'stair step' protokolünde 25 gün, klasik method da ise ortalama 41 gündü ve stair step protokolünde anlamlı şekilde kısa olduğu görüldü. Tedavi sonrası her iki grupta ortalama matür folikül sayısı 1, endometrial kalınlık 7 mm ve gebelik oranları klasik metod %8 ve stair-step grubunda %5 olmak üzere benzerdi. Letrozolün anti-östrojenik etkilerine bakıldığında da her iki grup arasında anlamlı bir fark olmadığı görüldü. Sonuç: Çalışmada kullanılan her iki metodun matür folikül sayısı, tedavi sonrası endometrial kalınlık, anti östrojenik etkiler ve gebelik oranları açısından benzer sonuçlara sahip olduğu görülmektedir. Ancak ovulasyon indüksiyonu amacıyla letrozol kullanılıp başlangıç dozuna cevap vermeyen PKOS'lu hastalarda ovulasyonu sağlayan gerekli dozu sağlamak için, klasik methodu uygulamak yerine 'stair-step' protokolünü uygulamanın ortalama ovulasyon süresini belirgin şekilde azalttığı görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Aromataz inhibitörleri, Letrozol, Polikistik over sendromu, Ovulasyon indüksiyonu, Gebelik oranı.