İNGİLİZCE ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI SÜRECİNDEKİ SINIF İÇİ ETKİLEŞİMSEL YETİLERİNİN GELİŞİMİNE YÖNELİK KÇ ODAKLI BİR MODEL GELİŞTİRİLMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ŞAHİN
Danışman: Merve Geçikli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Öğretmenlik uygulaması olgusunu öğretmen adayı gelişimi üzerine etkisini etkileşim (interaction) ölçeğinde incelemeye alan bu çalışma, söylemsel (discursive) ve zamansal (timeline) yaklaşım üzerine temellendirilmiş video destekli bir modelle İngilizce öğretmeni adaylarının ikinci dil sınıf etkileşimine dair farkındalıklarını artırmayı ve Sınıf İçi Etkileşimsel Yeti (SEY) gelişimlerini desteklemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Metodolojik boyutu nitel paradigma kapsamındaki bütüncül vaka yaklaşımının ve etnografik perspektifin oluşturduğu bu çalışmada, spesifik olarak Konuşma Çözümlemesi ve Etkileşimsel Etnografi birleşiminden oluşan Zamanlama Odaklı Söylem Analizi (Discursive Timeline Analysis) yaklaşımıyla altı katılımcı öğretmen adayının İngilizce öğretmenlik uygulaması sürecindeki SEY gelişimleri analiz edilmiştir. Süreç boyunca gerçekleştirilen katılımcı grubu ve diğer paydaş (uygulama akademisyeni ve ikinci-dönem uygulama öğretmeni) görüşmeleri, öğretmen adaylarının gerçekleştirdiği derslerin video kayıtları ve uygulama akademisyeninin saha notları analizin veri kaynağını oluşturmuştur. Bulgular: Uygulama öncesi, esnası ve sonrası yürütülen görüşmeler, adaylar ve diğer paydaşların uygulanan modeli ve modelin bileşenlerini genel anlamda SEY gelişimi açısından etkili bulduklarını ortaya koymuştur. Etnografik boyutu ve görüşme bulgularını destekleyen saha notları ve ders kayıtları ise bu etkililiğin, sınıf yönetimi, materyal tasarlama, etkileşimi yönetme açısından dersin bölümlerini planlama ve yürütme, SEY kullanımı ve öğrenci katılımını teşvik etme ve sağlama açılarından belirginleştiğini göstermiştir. Modelin temel bileşenlerini oluşturan "video-kayıt dersler", "akran mentörlüğü", ve "ses-kayıtlı geri bildirim" adayların etkileşimsel farkındalığını ve sosyal bir olgu olan uygulama sürecini bağlam ve söylem odaklı, iş birlikli ve koordineli yürütmelerine destek olmuştur. Aday gelişiminin yanı sıra, sürecin yürütülmesinde rol alan diğer paydaşların da süreçten mesleki anlamda ve etkili sınıf etkileşimi noktasında olumlu etkilendiği çıkarımı yapılmıştır. Sonuçlar: İlk-dönem uygulamayla karşılaştırıldığında, ders anlatım süreçleri SEY açısından daha çok zenginleşen adaylar, takip edilen ve paydaş görüşleriyle güncellenen modelin kişisel ve mesleki gelişimlerine olan katkısına ek olarak İngilizce dil öğretiminde kilit role sahip sınıf etkileşimine dair farkındalıklarının arttığı konusunda hemfikirdir. Diğer paydaş görüş ve önerileri neticesinde güncellenen modelin diğer branşlar da dahil olmak üzere öğretmenlik uygulaması sürecine dahil edilmesinin önerildiği çalışmanın sonucunda, İngilizce öğretmeni yetiştirme programlarına, öğretmenlik uygulaması paydaşlarına, uygulamanın çerçevesine ve sınıf verisi ve süreç odaklı yeni çalışmalara yönelik önemli çıkarımlar sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: öğretmenlik uygulaması, sınıf içi etkileşimsel yeti, İngilizce öğretmeni yetiştirme programı, sınıf söylemi, sınıf etkileşimi