Viridibacillus arenosii ve Bacillus pasteurii bakterilerinin kendi kendini onaran beton dayanımına etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Majid Atashafrazeh

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet Ferhat BİNGÖL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde en yaygın kullanılan yapı malzemesi olan betonda zaman içerisinde farklı sebeplerle çeşitli miktar ve boyutlarda çatlaklar gelişmektedir. Bu çatlaklar zamanla ilerleyip betonda hasara yol açar. Dolayısıyla çatlak gelişimin engellemesi betonun ömrünü uzatmak için önemli bir husustur. Bu amaçla son yıllarda kendi kendini onaran beton kavramı ortaya çıkmış ve araştırmacılar farklı yöntemler kullanarak beton çatlaklarını engellemek için çeşitli çalışmalar yapmışlardır. Bu yöntemler arasında betonda içi boş lifler, mikro enkapsülasyon, şişen maddeler ve mineral katkılar, bakteriler ve şekil bellekli malzemelerin kullanımı sayılabilir. Bu çalışmada bakterilerin betonun kendi kendini onarımı üzerine etkisi araştırılmıştır. Daha önce yapılan çalışmalarda genellikle Bacillus Pasteurii kullanıldığı belirlenmiştir. Yapılan deneysel çalışmada literatürde yer alan araştırma sonuçları ile kıyaslamak üzere B. Pasturii ve daha önce betonda kullanılmamış olan Viridibacillus Arenosii kullanılarak harç ve beton numuneleri üretilmiştir. Her iki bakteri türü 107, 108 ve 109 CFU (canlı hücre/ml) konsantrasyonlarında numunelere ilave edilmiştir. Bazı gruplara besin olarak kalsiyum laktat eklenmiştir. Ayrıca kür koşullarının etkisini belirlemek için normal su kürü ve bakterili su kürü uygulanmıştır. Numuneler üzerinde basınç ve çekme dayanımları belirlenmiş ve alınan örnekler üzerinde SEM fotoğrafları çekilmiş ve XRD ölçümleri yapılmıştır. Deneysel sonuçlar her iki bakterinin de 108 CFU oranında kullanıldığında en yüksek dayanımları sağladığını ortaya koymuştur. Gerek deney sonuçları ile belirlenen dayanım artışı, gerekse de SEM fotoğraflarında elde edilen görüntüler bakterilerin betonda besini tüketerek CaCO3 (kalsit) oluşturduğunu ve böylece betondaki çatlak gelişimini engellediğini göstermiştir. Sonuç olarak B. Pasturii ve V. Arenosii bakterilerinin uygun besin ile birlikte kullanılması durumunda, betonda çatlak gelişimini engellemede olumlu etki yaptığı ve dayanımlarda artışa sebep olduğu belirlenmiştir.