Atatürk dönemi orman ve ağaçlandırma faaliyetleri(1923-1938)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP SÖZERİ
Danışman: Sinever Esin Dayı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Milli Mücadele döneminden itibaren Türkiye Cumhuriyeti, her alanda gelişmek ve ilerlemek adına etkin bir çalışma içerisinde olmuştur. Bu bağlamda, servet olarak görülen ormanlara da ayrı bir önem verilmiştir. Orman ürünleri işlevleri ve kullanım alanları bakımından büyük zenginlik kaynağı sayılmıştır. Toplumsal hafızada; orman ve ağaçlandırma konusunda, bir bilincin ve kültürün oluşması için büyük gayret sarf edilmiştir. Cumhuriyet dönemi hükümetleri yasama yoluyla ormancılık alanına katkı sunmaya çalışmışlardır. 1923-1938 tarihleri arası dönem orman yasaları ile beraber, düzeni ve planlı ormancılığa geçişin temellerini oluşturmuştur. Devletçi politikalar izlenerek ormanlar; siyasi, iktisadi, hukuki ve sosyal alanlarda kalkındırılmaya çalışılmıştır. Bu dönemde yapılan orman ve ağaçlandırma çalışmaları, yabancı uzmanların destekleri ve orman teşkilatlanması ile gerçekleşmiştir. Orman Genel Müdürlüğü kurularak, ülke genelindeki orman işleri ve işletmeleri kontrol altına alınmıştır. Mevcut olan orman ve ağaç floryasının korunması ve aynı zamanda yeni ormanlık alanların oluşturulması amacıyla bilimsel çalışmalar yapılmıştır. Ormancılık alanında uzman ve teknik eleman yetiştirilebilmek amacı ile okullar açılmıştır. Aynı dönemde, yurt dışına da öğrenciler gönderilerek bu alandaki açık kapatılmaya çalışılmıştır. Ağaçlandırma faaliyetleri kapsamında çiftlikler ve fidanlıklar kurulmuştur. 1937 tarihi Türk ormancılığının dönüm noktası olmuştur. 3116 Sayılı Orman Yasası ile kapsamlı bir hukuki temel oluşturulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti'nin, Osmanlı Devleti'nden aldığı orman mirasını; planlı, modern ve sistematik bir zemine taşıdığı süreç, tarihsel boyutlarıyla ele alınmış olup; Atatürk Orman Çiftliği, Millet Bahçeleri, Orman İşletmeleri, Türkiye Ağaç Koruma Cemiyeti vb. konular bunlara örnek teşkil etmektedir. Yasal ve kurumsal düzenlemeler yapılarak, devletin ormancılık alanındaki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Orman ve ağaçlandırma çalışmalarının, toplumu ilgilendiren sosyolojik boyutu da irdelenmiştir.