Erzurum ili yukarı Pasin Ovası topraklarının sıkışma durumlarının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KENAN BARİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa Yıldırım CANBOLAT

Özet:

ÖZET Doktora Tezi ERZURUM İLİ YUKARI PASÎN OVASI TOPRAKLARININ SIKIŞMA DURUMLARININ BELİRLENMESİ Kenan BARİK Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Toprak Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Mustafa Y. CANBOLAT Bu araştırma, Erzurum ili Yukarı Pasin ovası tarım arazilerinde; toprak fiziksel ve kimyasal özelliklerini saptamak, toprak penetrasyon direncini ve toprak sıkışma parametrelerini belirlemek, toprak sıkışma parametreleri ve penetrasyon direnci ile toprak özellikleri arasındaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Toprak örneklemesi arazinin üç farklı yükseltisini (1850-1800, 1750-1700 ve 1650- 1600 m) ve her toprak örnekleme noktasında üç ayrı toprak katmanım (0-20 cm, 20- 40 cm ve 40+ cm) temsil edecek şekilde yapılmıştır. Örneklemede bozulmuş ve bozulmamış örnekler alınmıştır. Toprak penetrasyon direnci ölçümü ve ölçüm anındaki nem içeriği 3 ayrı dönemde tespit edilmiştir. Toprak örneklerinin tane büyüklük dağılımı, organik madde, katyon değişim kapasitesi, pH, elektriki iletkenlik, tane ve kütle yoğunluğu, porozite, hidrolik iletkenlik, gibi fiziksel ve kimyasal özellikleri ile sıkışma parametreleri (optimum nem ve maksimum kuru birim ağırlık) tespit edilmiştir. Arazide ölçülen penetrasyon direnci ve laboratuarda saptanan maksimum kuru birim ağırlık değerleri ile toprak özellikleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, penetrasyon direnci, ölçüm derinliği ve ölçüm zamanı bakımından önemli farklılıklar göstermiştir. Toprak örneklerinin maksimum kuru birim ağırlık değerleri ile kütle yoğunluğu arasındaki oranın, 0-20 cm toprak katmanında arttığı, 20-40 cm ve 40+ cm toprak katmanlarmda ise azaldığı saptanmıştır. Arazide 20-40 cm ve 40+ cm katmanlarmda saptanan kütle yoğunluğu değerlerinin, laboratuar koşullarında saptanan maksimum kuru birim ağırlık değerlerine yakın olmasının bir sonucu olarak, her iki katmanda da çok yoğun bir sıkışmanın varlığı tespit edilmiştir. 2004, 115 sayfa Anahtar Kelimeler: Toprak sıkışması, penetrasyon direnci, kütle yoğunluğu, maksimum kuru birim ağırlık