Ürgüp yöresi havlı dokumaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat Kuramı ve Eleştiri Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sagıp Tavlaşoğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alimurat AKTEMUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanoğlu tarih boyunca doğada var olan canlıları, nesneleri irdelemiş farklı anlamlar yükleyerek nesilden nesil'e, aktarmanın yollarını aramış ve bu yollar içerisinde farklı sanatlara yönelmiştir. El dokumacılığı da bu sanatlar arasında önemli yer teşkil etmektedir. Dokumacılıkta kullanılan simge, damga ve motifler zengin bir kültürün ürünleri olarak karşımıza çıkmıştır. Halı dokumacılığında kullanılan motifler yörelere göre farklı şekillerde kullanılsa da, her yörede aynı anlamı ifade etmektedir. Mimaride kullanılan bir motifin, dokumacılıkta da kullanılması, Türk sanatının birlikteliğinin göstergesidir. Konumuz gereği yapmış olduğumuz araştırmalarda dokumada kullanılan motiflerin Türk kültür ve inanç sistemi ile sentezlenip geliştiği görülmüştür. Halı sanatının hangi kültüre ait olduğu tartışmalarına Rus Arkeolog Rudenko'nun yapmış olduğu V. Pazırık Kurganında çıkarılan dokuma parçasının düğüm tekniğinin Türk düğüm tekniği olması halı sanatının Türk kültürüne ait olduğunun belgesidir. Ürgüp halıları; renk, desen, motif ve kompozisyon açısından incelenmiş, farklı yörelere ait halılar ile karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalar sonucu Ürgüp halılarının hangi halı gurubuna dâhil olduğu incelenmiştir. Ürgüp el dokumacılığının önemini yitirmesinin nedenlerine değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ürgüp, Halı, Kültür, Dokuma, Türk Sanatı