19-20. yüzyıllarda Filistinde nahiv ve dil bilim çalışmaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HEBA KBRITEH

Danışman: Selami BAKIRCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, 19. ve 20. yüzyılda Filistin'de Arap dili grameri (nahiv) ile genel anlamıyla dil bilimi alanında yapılmış olan çalışmaları ve bu çalışmaları yapmış olan ilim adamlarının kısa hayat hikâyelerini ele almaya çalıştık. Ayrıca bu çalışmaların başlamış olduğu bölgeler olan Mısır ile o dönemlerde Bilâdu'ş-Şam olarak bilinen ve Filistin'i de kapsayan coğrafyada "Modern Dönem Arap Uyanışı" kısaca ele alınmış ve bunların etkileri üzerinde durulmuştur. Bu, 19. yüzyılın başında Filistin'de gerçekleşen ve dil çalışmalarına yön veren düşünce hareketinin daha iyi tanınması açısından bir giriş niteliğindedir. Bu çalışmaya konu olan gramerciler ve dil bilimciler doğum tarihlerine göre sırasıyla ele alınmıştır. İlk olarak, gramercilerden bahsedilmiş, ardından lügatçılar ve dil bilimciler verilmiştir. Bunların kısaca hayat hikâyeleri (biyografileri), eğitimleri, nahiv/dil bilimi alanındaki çalışmaları ve önemli eserleri ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Filistin, nahiv, lügat, Arap Uyanışı; gramerciler, dil bilimciler, çevirmenler.