Erzurum yöresindeki koyun işletme sahiplerinin kistik ekinokokkozis bilgi düzeyi


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERDAR BEYİT

Danışman: Hakan Uslu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Erzurum Yöresindeki Koyun İşletme Sahiplerinin

Kistik Ekinokokkozis Bilgi Düzeyi

Amaç

Bu çalışmamız ile küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin Erzurum’da en çok yapı ldığı ilçelerden olan Hınıs, Karayazı, Karaçoban, Tekman ilçelerinde en az 500 küçükbaş hayvanı olan 188 işletme sahibine ulaşmak. Bu kişilere hazırladığımız anketleri uygulayarak KE hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlemek ve hastalığa dikkatlerini çekmeyi hedeflemekteyiz.

Materyal ve Metod

Çalışma Verilerinin Toplanması ve Verilerin Kaydedilmesi basamağı ile ilgili olarak; Hınıs, Karayazı, Karaçoban, Tekman ilçelerine bağlı 66 köye gidilerek en az 500 küçükbaş hayvanı olan 188 üreticiye ulaşılıp anket uygulanacaktır.

Bulgular

Anket uyguladığımız 147 kişinin tümü hayvan kesimi yapıyor musunuz sorusuna evet demiştir. Bu 147 kişinin 127’si (% 86) kesimi kendi yerimizde (ev/bahçe), 10’u (% 7) mezbahanede, 10’u (% 7) da kendi yerimizde veya mezbahane de demiştir. Kesim yaptığınız hayvanlarda karaciğer, akciğer, dalak yada böbrekte kist hidatik gördünüz mü sorusuna 70 kişi (% 48) evet, 77 kişi (% 52) hayır cevabını vermiştir. Kist hidatik hastalığı ile ilgili herhangi bir yerden eğitim veya bilgilendirme aldınız mı sorusuna 10 kişi (% 7) evet, 137 kişi (% 93) hayır cevabı vermiştir. Kist hidatik hastalığı gördüğünüz organları ne yapıyorsunuz sorusuna 51 kişi (% 35) köpeklere veririm, 10 kişi (% 7) toprağa gömerim, 45 kişi (% 31) çöpe atarım, 11 kişi (% 7) de köpeklere veririm yada çöpe atarım cevabını vermiştir. Kist hidatik hastalığının belirtilerini biliyor musunuz sorusuna 41 kişi (% 28) evet, 106 kişi (% 72) hayır cevabı vermiştir. İnsana nasıl bulaşır biliyor musunuz sorusuna 22 kişi (% 15) evet, 125 kişi (% 85) hayır cevabı vermiştir. Kist hidatik tedavi edilebilir hastalık biliyor musunuz sorusuna 54 kişi (% 38) evet, 93 kişi (% 62) hayır cevabını vermiştir. Kist hidatik hastalığının koyunlara / keçilere köpeklerden bulaştığını biliyor musunuz sorusuna 36 kişi (% 24) evet, 111 kişi (% 76) hayır cevabını vermiştir. Koyunları / keçileri Veteriner kontrol ediyor mu sorusuna 127 kişi (% 86) evet, 20 kişi (% 14) hayır cevabını vermiştir. Köpekleri Veteriner kontrol ediyor mu sorusuna 50 kişi (% 34) evet, 97 kişi (% 66) hayır cevabını vermiştir. Köpeklerinize Parazit ilacı kullanıyor musunuz sorusuna 71 kişi (% 48) evet, 76 kişi (% 52) hayır cevabı vermiştir.

Sonuç

Üreticilerin büyük bir kısmının KE’i bilmediği, hatta karaciğerde gördükleri kistin ne olduğunu o ana kadar bilmedikleri, gösterdiğim resimlerden sonra o gördüklerinin KE olduğunu anladıkları görülmüştür.

Koyun yetiştiricilerinin KE hakkında eksikliklerinin giderilmesi ve bildikleri bazı yanlış bilgilerin düzeltilmesi adına Broşürler yada görsel materyaller basılıp üreticilere ulaştırılmalı ve hastalık hakkında bilgilendirilmeleri gerekmektedir.