Çatışma yöntemleri ölçeğinin Türk toplumuna uyarlanması ve kadına yönelik aile içi şiddetin bazı sosyodemografik değişkenlerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU TURHAN
Danışman: Asuman GÜRAKSIN
Özet:VII ÖZET Bu araştırma, çatışma yöntemleri ölçeğinin Türk toplumuna uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin saptanması amacıyla metodolojik ve kadına yönelik aile içi şiddetin prevalansını, sıklığım ve uygulanan şiddet ile bazı faktörler arasındaki ilişkileri saptamak amacıyla ilişkisel tanımlayıcı niteliğinde olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamını, Nisan 2003-Mayıs 2004 tarihleri arasında Erzurum ili ve Pasinler ilçesindeki AÇS-AP kliniklerine herhangi bir nedenle başvuran evli kadınlar ile Pasinler ilçesi'ne bağlı Yiğittaşı ve Yastıktepe köylerinde yaşayan evli kadınlardan araştırmayı kabul edenler arasından yerleşim yerine göre tabakalı rasgele örnekleme yöntemi ile seçilen 300 kadın oluşturmuştur. Bu örneklem grubu ile araştırmanın her iki aşamasında da çalışılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında; Çatışma Yöntemleri Ölçeğinin Cronbach Alpha değeri "kendisinin davranışı" alt boyutu için 0.82, "eşinin davranışı" alt boyutu için 0.85 ve ölçeğin tüm ifadelerinin dahil edildiği toplam ölçek için 0.90 olarak bulunmuştur. Ölçeğin Türkçe formunun faktör yapışırım, orijinal ölçekteki yapı ile benzerlik göstermediği saptanmıştır. Bununla birlikte, ölçeğin maddelerinin yazılmasında dikkate alman temel kavramlarla bu çalışmada ortaya çıkan dört faktörlü yapının oldukça iyi örtüştüğü gözlenmiştir. Yapılan bu analizler sonucunda Çatışma Yöntemleri Ölçeği Türkçe formunun oldukça yeterli güvenirlik ve geçerlik göstergelerine sahip bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında; Kadına yönelik aile içi şiddetin genel yıllık prevalansı %77.3, yıllık sıklık ortalaması ise 25.39 ± 66.79 olarak bulunmuştur. Kadına yönelik aile içi şiddetin yıllık sıklık ortalaması ile sosyo-ekonomik düzey, kadının eğitim durumu, eşinin eğitim durumu ve evlilik süresi arasında negatif yönde önemli bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Kadına yönelik aile içi şiddetin yıllık sıklık ortalaması; okuryazar değil- okuryazar kadın ve erkek grubunda, eşin mesleğinin olmadığı grupta, köyde yaşayan grupta, "Kadınlar dayağı hak ediyor mu?" sorusuna; "evet" cevabımVIII veren grupta, gelir düzeyi 220 milyon ve altı olan grupta, evlilik süresi 0-4 yıl olan grupta ve sosyo-ekonomik düzeyi kötü olan grupta diğer gruplara göre daha yüksek saptanmıştır. Kadına yönelik aile içi şiddetin genel yıllık prevalansının bazı sosyo- demografik değişkenlerle ilişkisi incelendiğinde; 15-24 yaş erkek grubunda, okuryazar değil-okuryazar olan kadın grubunda, ilkokul-ortaokul mezunu olan erkek grubunda, ev hanımlarında, sadece imam nikahı olan grupta, il merkezinde yaşayanlarda ve evlilik süresi 0-4 yıl olan grupta kadına yönelik aile içi şiddetin görülme olasılığının diğer gruplara göre daha fazla olduğu saptanmıştır. Çatışma Yöntemleri Ölçeği Türkçe formu oldukça yeterli güvenirlik ve geçerlik göstergelerine sahiptir. Bu haliyle Türk toplumuna uygulanabilir. Kadına yönelik aile içi şiddetin yıllık prevalansı ve yıllık sıklık ortalaması oldukça yüksek saptanmıştır. Kadına yönelik şiddetin azaltılması için toplumun eğitilmesi, kadının statüsünün yükseltilmesi, gerekli hukuksal ve sosyal desteğin sağlanması gerekmektedir.