Ortaöğretim öğrencilerinin görsel okuryazarlık becerilerini etkileyen faktörler ve akademik başarı ile olan ilişkisinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDEM SARI

Danışman: Şeyda Eraslan Taşpınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı; ortaöğretim öğrencilerinin görsel okuryazarlık becerilerini etkileyen faktörler ve akademik başarı ile olan ilişkisinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, öğrencilerin görsel okuryazarlık yeterliliklerinin; belirlenen bazı bağımsız değişkenler ile ilişkisinin olup olmadığını, farkların oluşup oluşmadığını tespit etmektir. Yöntem: Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu" ve "Görsel Okuryazarlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada nicel yöntemlerden genel ve ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Tüm resmi izinler alınarak, online oluşturulan formlar paylaşılarak, ölçeklendirme gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi Elazığ ilinde bulunan Kaya Karakaya Fen Lisesi ve Çubukbey Anadolu Lisesi'nden 568 öğrenci ile gerçekleşmiştir. Araştırmada ortaöğretim öğrencilerinin tüm kademelerinden yararlanılmıştır. Araştırmada kişisel verilerin ve ölçeklerin analizleri SSPS 22.00 ile istatistiksel verilere dönüştürülmüştür. Bulgular: Araştırmada, ortaöğretim öğrencilerinin görsel okuryazarlık becerilerini etkileyen faktörler ve akademik başarı ile olan ilişkisi belirlenerek incelenmiştir. Ortaöğretim öğrencilerin akademik başarı puanları artıkça "Görsel Okuryazarlık Yeterliklleri" puanlarının arttığı saptanmıştır. Öğrencilerinin cinsiyetlerine, yaşlarına, ikamet ettikleri yere, ebeveyn eğitimi yüksek olan öğrencilerin düşük olan öğrencilere, bilgisayar/tablet'i olanların olmayanlara, aylık gelir düzeyi iyi olanların düşük olanlara, okul öncesi eğitimi alıp almama durumlarına, sınıf düzeylerine ve öğrencilerin akademik başarıları açısından aralarında fark olduğu (p˂0.05), evlerinde internet olma durumlarına ve okul türüne göre puanları açısından aralarında fark olmadığı (p>0.05) görülmüştür. Sonuçlar: Araştırmada, ortaöğretim öğrencilerinin görsel okuryazarlık becerilerini etkileyen faktörler ve akademik başarı ile olan ilişkisi belirlenerek incelenmiştir. Öğrencilerin cinsiyet, yaş, ebeveyn eğitimi, okul öncesi eğitim, sosyo-ekonomik durum, bilgisayar/tablet durumu, ikamet yeri ve akademik başarılarının görsel okuryazarlık yeterlilikleri puanları ile ilişkisinin olduğu ve farkların oluştuğu tespit edilmiştir. İnternet durumlarına ve okul türüne göre puanları açısından aralarında fark olmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: görsel okuryazarlık, eğitim, sanat eğitimi, gölsel algı, görsel iletişim