İnorganik Gübreler ile Solucan Humusu ve Leonarditin Yağlık Ayçiçeği (Helianthus annuus l.) Bitkisinin Verim, Verim Unsurları ve Kalite Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE ÖZTÜRK
Danışman: Erdoğan Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, değişik gübre formlarının yağlık ayçiçeğinin Erzurum ekolojik koşullarında verim ve verim unsurlarına etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada azotlu (amonyum sülfat) ve fosforlu (triple süper fosfat) inorganik, leonardit ve solucan humusu gibi organik gübreler yer almıştır. Deneme "Tesadüf Blokları" deneme deseninde üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada; çiçek açma gün sayısı, yetişme gün sayısı, bitki boyu, sap çapı, tabla çapı, tane tutma oranı, tane iç oranı, yağ oranı, protein oranı, bin tane ağırlığı, tane ve yağ verimi gibi karakterler incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre ayçiçeğine organik ve inorganik gübrelerin tek ve kombinasyon halinde uygulanmasının incelenen tüm karakterler üzerine etkileri deneme yılında önemli bulunmuştur. Deneme yılındaki ortalamalara göre en geç çiçek açma (80,7 gün) ve yetişme (126,3 gün) gün sayısı solucan humusunun yalnız ve leonarditle (SL) birlikte uygulanmasında 126,3 gün belirlenmiş olup, aynı zamanda solucan humusunda tek başına (S) en fazla yağ oranı (%44,5) tespit edilmiştir. Diğer taraftan, azotun yalnız uygulanmasında (N) bitki boyu (196,6 cm) ve 1000 tane ağırlığı (75 g), leonardit (NL) ve solucan humusuyla (NS) uygulanmasında sap çapı (2,4 cm) ve yine azotun leonarditle karışımında (NL) ve yalnız (N) protein oranı (%15,4 ve 14,8) en fazla olmuştur. Ayrıca, en fazla tabla çapı (22,6 cm), tane tutma oranı (%99,8), tane (445,2 kg/da) ve yağ (177,2 kg/da) verimleri azotun solucan humusu (NS) ile birlikte uygulanmasında tespit edilmiştir. Leonardit ve fosfor tek kullanıldığında en fazla tane iç oranı (%73,9 ve 73,8) elde edilmiştir. Sonuç olarak, bölge şartlarında ayçiçeği yetiştiriciliğinde organik ve inorganik gübrelerin birlikte karışım halinde uygulanması, özellikle verim ve verim öğeleri açısından inorganik gübrelerden azotun, organik gübrelerden ise solucan humusunun (NS) kombinasyon halinde uygulanması önerilebilir.