Aile hekimliğinde kronik hasta yönetiminde 'kronik hastalık bakımını değerlendirme ölçeği + (PACIC+)'nin Türkçe çevirisi ve ölçeğin geçerlilik ve güvenirliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA AKŞİT
Danışman: Mustafa Bayraktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda orijinal adı "The Patient Assessment Of Chronic Illnesscare Plus" olan "Kronik Hastalık Bakımı Değerlendirme Ölçeği +" nin Türkçeye uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliğinin yapılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması olarak tasarlanan bu çalışma metodolojik tipte bir araştırma olup Mart-Nisan 2021 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı beş birimli Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya bu polikliniklere başvuran ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan 321 kişi alınmış, 290 kişiye tekrar test uygulanmıştır. Çalışmada katılımcılara Sosyodemografik özellikler formu, Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği+ yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22.0 ve AMOS programları kullanılmıştır. Geçerlilik analizinde verilerin faktör analizine uygunluğu belirlemek için Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı ve Barlett Sphericity testi uygulanmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi modelinde RMSEA, TLI, CFI, IFI iyilik uyum indeksleri uygulanmıştır. Açıklayıcı Faktör Analizi olarak temel bileşenler analizi testi kullanılmıştır. Güvenilirliği Cronbach alfa korelasyon katsayısı, test-tekrar test analizi, düzeltilmiş madde-toplam madde korelasyonları ve yarıya bölme yöntemi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca ölçek ortalama puanı, faktör ortalama puanı, faktör ortalama puanı ile ölçek ortalama puan korelasyonu, Tukey Toplanamazlık Testi, Hotelling t-kare testi de hesaplanmıştır. İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza 321 hasta katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 54,5±13 yıl idi. Katılımcıların %67,3'ü kadın, %32,7'si erkekti. En sık görülen kronik hastalıklar, hipetansiyon, diyabetes mellitus, hipotiroidi, koroner arter hastalığı ve kronik solunum yolu hastalıkları idi. Katılımcıların %44,8'i kronik hastalıkları ile ilgili eğitim almıştı. Çalışmamızda temel bileşenler analizi ile çıkartma değeri 0,40 altında değere sahip iki soru çalışmanın açıklayıcılığını azaltması nedeniyle çıkarıldı. Doğrulayıcı faktör analizi incelendiğinde CMIN/df değeri dışında hiçbir değer kabul edilebilir aralıkta görülmedi. Ölçek Cronbach alfa katsayısı 0,899 ve test-tekrar test analizi değeri 0,854 olup oldukça güvenilir aralıkta bulundu. Ölçeğin beş faktör yapısı altında toplandığı ancak faktörlerdeki maddelerin orijinal ölçek maddeleri ile örtüşmediği görülmekteydi. Madde-toplam korelasyonuna bakıldığında 0,27 ile 0,64 arasında bulundu. Ölçek ortalama puanı 2,42 idi. Faktör ortalama puanlarının ölçek puan ortalaması ile korelasyonu tüm faktörler için anlamlı olarak bulundu. Sonuç: Çalışmamızda kronik hasta bakımını değerlendirme ölçeği+'nın Türkçe dilinde geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: PACIC+, kronik bakım modeli, geçerlilik, güvenilirlik, ölçek