Radyoterapi ve piracetam uygulamalarının guinea pig kokleasına histopatolojik etkilerinin, serum ve perilenf sıvısı antioksidan enzim ve lipid peroksidasyon ürünleri düzeylerine etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OZAN KUDUBAN

Danışman: Enver ALTAŞ

Özet:

IV ÖZET Çeşitli neoplastik hastalıklardan dolayı baş-boyun bölgesine uygulanan radyoterapi (RT) diğer yan etkilerinin yanı sıra ototoksik etkilenmeye de yol açabilir. RT'nin yan etkilerini ve ototoksik etkilenmeyi önlemek amacıyla günümüze kadar çeşitli medikasyonlar kullanılmıştır. Bunlardan birisi de piracetamdır. Çalışmamızda, deney hayvanlarında radyoterapi ile senkronize olarak kullanılan piracetamın ototoksisiteye karşı etkili olup olmadığını araştırdık. Çalışmamızda 45 sağlıklı erkek albino guinea pig kullanıldı. Bunlar; kontrol grubu (K), piracetam grubu (PIR), radyoterapi grubu (RT) ve radyoterapi ile kombine piracetam grubu (RT+PIR) olmak üzere dört gruba ayrıldı. Radyoterapi verilecek gruplara; baş-boyun bölgesine 10 Gray/gün dozda ve 6 gün süre ile toplam 60 Gray yüksek doz radyasyon uygulandı. Radyoterapi ile kombine piracetam verilecek gruba ve sadece piracetam verilecek gruba ise radyoterapi uygulaması ile beraber başlamak üzere 6 gün süre ile 350 mg/kg/gün dozunda piracetam intraperitoneal (İ.P.) olarak enjekte edildi. Radyoterapinin son dozundan sonraki 4. saatte, 1. günde ve 4.günde planlanan sayıda hayvan usulüne uygun şekilde sakrifıye edilerek intrakardiak kanlan aspire edildi ve temporal kemik bullaları alınarak yuvarlak pencereden perilenf sıvısı aspire edildi. Kanlar alındıktan hemen sonra santrifüj edilerek elde edilen serumlarda ve alınan perilenf sıvı örneklerinde antioksidan enzimlerden süperoksid dismutaz (SOD), katalaz (KAT) ve lipid peroksidasyon ürünlerinden malondialdehit (MDA) düzeyleri ölçüldü. Temporal kemik dokularının dekalsifiye edildikten sonra yapılan değerlendirmelerinde; yüksek doz radyoterapinin kokleada belirgin derecede hasar oluşturduğu ve bu hasarın özellikle dış tüylü hücrelerde, stria vaskülariste ve ganglion hücrelerinde anlamlı olduğu gözlemlendi. Piracetam uygulamasının ise radyoterapinin bu dejeneratif etkisini engellediği ve kokleada radyoterapiye bağlı oluşan hasarın çok daha az düzeyde oluşmasını sağladığı görüldü. Biyokimyasal incelemeler sonunda 3. grup ile karşılaştırıldığında 4. saatte, 1. günde ve 4.günde; 4. grubun ölçülen antioksidan enzim düzeylerinde anlamlı bir yükselme ve MDA düzeylerinde anlamlı bir azalma tespit edildi. Sonuç olarak, piracetamın radyoterapinin kokleaya olan ototoksisitesi üzerine anlamlı koruyucu etkisi olduğu kanaatine varıldı. Anahtar kelimeler: Radyoterapi, piracetam, antioksidan, koklea.