Lumateperon' un plazmadan ve farmasötik preparatlardan UPLC-MS/MS yöntemi ile tayini
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET CEM KUŞOĞLU
Danışman: Mevlüt Albayrak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Farmasötik preparatlarda ve plazmada, anti-psikotik bir ilaç olan lumateperonun, miktar tayini için hassas, hızlı ve basit bir UPLC-MS/MS yöntemi geliştirilerek, geçerlilik testlerinin yapılması ve insan plazmalarında uygulanabilirliğinin gösterilmesi amaçlanmıştır Materyal ve Metot: UPLC-MS/MS yöntemi, Agilent 1200 cihazı ve Agilent 6460 Triple Quadrupole kütle spektrometresinden oluşmaktadır. Yöntem, 40 °C' de, ters faz kolonda (InertSustain Phenyl, 3.9 × 150 mm, 4 µm), 5 mM amonyum asetat içeren su (A) ve %1 formik asit içeren metanol (B) ile oluşturulmuş mobil fazda gradient elüsyon yöntemi ile gerçekleştirildi. Akış hızı 0.5 mL/dk ve enjeksiyon hacmi 5 µL olarak ayarlandı. Pozitif elektrospray iyonizasyon ve çoklu reaksiyon izleme (MRM) modu kullanılarak lumateperone için kütle/yük (m/z) geçişleri 394.1→122.9, internal standart (IS) olarak kullanılan haloperidol için 376→164.9 olarak belirlendi Bulgular: Lumateperonun alıkonma zamanı 7.80 dakika, haloperidolün ise 6.35 dakika olarak belirlendi. Kalibrasyon eğrisinin, plazma çalışmasında 0.5 ile 150 ng/mL, standart çözeltiler çalışmasında ise 0.25-200 ng/mL konsantrasyon aralığında doğrusal olduğu görüldü. Korelasyon katsayıları sırasıyla 0.99918 ve 0.9997 olarak belirlendi. LOD ve LOQ değerleri, standart çözeltilerle yapılan çalışmada 0.20 ve 0.25 ng/mL; plazma çalışmasında 0.25 ve 0.5 olarak ve geri kazanım oranları %100.55 ve 96.12 olarak hesaplanmıştır Sonuç: Geliştirilen ve geçerlilik testleri yapılan UPLC-MS/MS yönteminin hassas, doğru, basit ve kesin bir yöntem olduğu görülmüştür. Yöntemin, gerçek numunelere başarılı bir şekilde uygulanması, kalite kontrol ve klinik çalışmalarda da kullanılabilir olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, UPLC-MS/MS yöntemi ile insan plazmasında ve farmasötik preparatlarda lumateperonun miktar analizi için geliştirilmiş ve valide edilmiş ilk ve tek yöntemdir Anahtar Kelimeler: Analitik yöntem validasyonu, farmasötik preparat, ICH Q2 (R1) yönergesi, insan plazması, lumateperon, UPLC-MS/MS