PROGRESİF GEVŞEME EGZERSİZLERİNİN KALP HASTALARININ UYKU KALİTESİ SEROTONİN VE MELATONİN SEVİYESİ ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUNÇ ELİŞ
Danışman: Reva Balcı Akpınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı progresif gevşeme egzersizlerinin (PGE) uyku sorunu yaşayan kalp hastalarının uyku kalitesi, serotonin ve melatonin seviyesi üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Materyal ve Metot: Prospektif, randomize kontrollü ve deneysel türde yapılan bu çalışmaya, kalp yetmezliği ve miyokart enfaktüsü tanısı nedeniyle yatarak tedavi gören toplam 60 kalp hastası alınmıştır. Deney grubundaki hastalara PGE yaptırılmış, kontrol grubuna klinik rutin tedavi ve bakımı dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri Richard-Campbell Uyku Ölçeği (RCUÖ) puanı, idrarda serotonin ve melatonin seviyesidir. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t-testi, Mann-Whitney U testi, Willcoxon testi, Cronbach alfa kat sayısı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması deney grubunda 62.93± 16.47, kontrol grubunda 60.80±16.97 olarak bulunmuştur. Deney ve kontrol grubuna alınan hastaların yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, tıbbi tanı, sigara ve alkol kullanma alışkanlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmamıştır (p>0.05). Ön test RCUÖ puan ortalamaları, deney grubunda 21.03± 3.48, kontrol grubunda 21.50± 3.00, son test RCUÖ puan ortalamaları ise deney grubunda 73.53± 8.22, kontrol grubunda 25.03± 7.29 olarak bulunmuştur. Grupların RCUÖ ön test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmamış (p>0.05), son test puan ortalamaları arasında anlamlı fark anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p 0.05), gruplar içi karşılaştırmalarda ön test ve son test serotonin seviyeleri arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Melatoninin deney grubunda ön test ortalaması 27.04±2.27, son test ortalaması 48.35±5.12 olarak belirlenmiştir. Melatonin ön test ve son testlerinin gruplar arasında ve deney grubu içinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Çalışmada PGE'nin kalp hastalarının uyku kalitesini iyileştirdiği, serotonin ve melatonin seviyesini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.