COVID-19 pandemi dönemi online market alışverişinde sipariş gecikmelerinin minimizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUMEYSA DAĞSOY

Danışman: Mustafa Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

COVID-19 pandemi sürecinde marketlerin online olarak müşterilerden gelen talepleri artmış ve bu talebi karşılamak zorlaşmıştır. Talebin artmasıyla siparişlerde gecikmeler yaşanmaktadır ve yanlış ürün teslimatı gibi olumsuz durumlar ortaya çıkmaktadır. Siparişe dayalı ürün teslimatı yapan işletmelerde ürünlerin müşterilere en erken vakitte ulaştırılması firmanın yararı ve müşteri memnuniyeti açısından oldukça önemlidir. Çalışma kapsamında, COVID-19 pandemi sürecinde online siparişe dayalı ürün teslimatı yapan bir market zinciri seçilmiştir. Amaç, gelen siparişlerin toplam gecikmesini minimize ederek ürünü en kısa sürede müşteriye ulaştıracak çizelgeleme sıralamasının bulunmasıdır. Böylelikle müşteri memnuniyetinin artırılması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada optimizasyon problemlerinde sıklıkla kullanılan bir yazılım paketi olan GAMS dili tek makineli toplam gecikmeyi minimize etme problemi için kullanılmıştır. Problemde 7 günlük siparişe ait gerçek hayat verileri modelde çalıştırılmıştır. İşlere ait başlama zamanları, işlem zamanları ve teslim tarihleri modelde kullanılan girdi parametreleridir. Matematiksel model, karma tamsayılı doğrusal programlama ile modellenmiştir. Toplam gecikmeyi minimize eden matematiksel model GAMS paket programında kodlanmış ve NEOS server sunucusu yardımıyla CPLEX yöntemi ile çözülmüştür. Matematiksel model sonucu bulunan optimum sipariş çizelgesi ile işletmeye ait sipariş çizelgesi karşılaştırılmalı olarak gösterilmiştir ve ne kadar tasarruf yapıldığı sunulmuştur. Oluşturan matematiksel model NP-Zor sınıfındadır ve toplam gecikmeyi minimize etmektedir. Çalışma sonucunda matematiksel modelin var olan iş planına kıyasla toplam gecikme için optimum sonucu verdiği görülmüştür.