J. Stuart Mill'de ahlak ve eğitim anlayışı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERDAN ÇOLAK

Danışman: Esra Yıldız Turan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

19. yüzyılın önemli filozoflarından olan Mill'in, küçük yaşlarda Bentham ile tanışması, aldığı eğitim ve babasının yönlendirmeleri filozofun düşün hayatında ahlak, din, siyaset ve eğitim gibi konulara farklı perspektiflerden bakmasını sağlamıştır. Mill nihai hazzı elde etme ve acıdan kaçma ayrımına farklı bir boyut kazandırarak hazları kategorize etmiştir. Nicelik kadar bu hazlar arasında niteliksel ayrımlar da yapan Mill haz dolu bir yaşamda en yüksek iyiyi elde etmeyi amaçlamıştır. John Sturat Mill'in ahlak ve eğitim anlayışının ele alındığı bu çalışmada insanı mutlu edecek bu en yüksek iyi, birey tarafından arzu edilebilir olup herkes için istendiğinde genelin yani toplumun mutluluğunu da oluşturmaktadır denebilir. Toplumun genelinin mutluluğunun düşünülerek hareket edilmesi, eylemlerin sonuçlarının düşünülmesi ve herkesin eşit şartlarda olmasıyla herkes doğru ve iyiye ulaşacaktır. Ancak bunun için tek şart karakter gelişimi ve eğitimdir. Birey duygu ve düşüncelerini yönlendirebilir yaptığında yani yaşamı boyunca kontrol altına aldığında eğitimli olarak kabul edilecektir. Bu eğitim sadece öğretim boyutunda değil hayatın tamamını kapsayacak şekildedir. Devletin bu eğitimi sadece düzenleme ve denetleme işlevini üstlenmesi gerektiğini belirten Mill, bireylerin eğitimle kendilerini gerçekleştireceklerini belirtmiştir. Bireye özgür bir ortam sağlandığında birey tek tip olmak yerine bilgi ve becerilerini fark ederek potansiyelini ortaya çıkaracaktır. Birey pasif olarak ezberci anlayışla bilgiyi sadece taşıyan değil onu keşfeden, ortaya çıkaran olmalıdır. Bu ürün veya eserlerin ortaya çıkması ise demokratik, baskı ve dayatmalardan uzak bir eğitim ortamında oluşur. Birey eğitimle bencillikten uzaklaşarak kendini gerçekleştirecektir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Eğitim ve Ahlak İlişkisi, Fayda İlkesi, Mill'in Ahlak ve Eğitim Anlayışı,