Riskli gebelere yönelik obstetrik şiddet ölçeği: ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doğum Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÇELİK
Danışman: Aslı Sis Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, riskli gebelik tanısı alan ve sağlık kuruluşunda yatarak bakım- tedavi hizmeti alan gebelerin maruz kaldıkları obstetrik şiddet davranışlarını belirleyebilecek bir ölçme aracı geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Metodolojik türde yapılan bu araştırma, 30 Mayıs 2023- 01 Şubat 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Türkiyede yaşayan, 18-45 yaş aralığındaki riskli gebelik tanısı alan ve sağlık kuruluşunda yatarak bakım- tedavi hizmeti alan gebeler oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, araştırmaya alınma kriterlerini sağlayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 425 gebe araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Özellikler Formu"ve "Riskli Gebelere Yönelik Obstetrik Şiddet Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, Google formlar aracılığı ile dijital ortamda toplanmıştır. Bulgular: Çalışmada gebelerin gebelik haftası ortalaması 26.63±10.46 haftadır ve hastaneye yatma süresi ortalama 3.93±2.62 gündür. Gebelerin %93.9'u hastanede yattıkları süreçte sağlık çalışanları tarafından şiddete maruz kalmadıklarını bildirmiştir. Şiddete maruz kaldığını belirtenlerin %12.5'i doktorlardan, %37.5'i hemşirelerden, %25'i ebelerden ve %58.3'ü diğer çalışanlardan şiddet gördüklerini bildirmiştir. Riskli Gebelere Yönelik Obstetrik Şiddet Ölçeğinin kuramsal yapısına uygun olarak 6 faktörlü yapıya uygunluk gösterdiği ve bu faktörlerin toplam varyansın %64.04'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Faktör analizinde tüm maddelerin faktör yüklerinin 0.30'un üzerinde olduğu belirlenmiştir. Riskli Gebelere Yönelik Obstetrik Şiddet Ölçeği madde toplam puan korelasyonlarının 0.28 ile 0.72 arasında değiştiği saptanmıştır. Riskli Gebelere Yönelik Obstetrik Şiddet Ölçeği toplam Cronbach alfa katsayısının 0.93 olduğu, alt boyutlara ait alfa katsayılarının ise 0.74-0.99 arasında olduğu ve bu değerlerin iç tutarlılık için oldukça güvenilir olduğu bulunmuştur. Ölçeğe ait modelin uyumunu belirlemek için incelenen uyum indeks değerlerinin tümünün istenilen aralıkta (x2/SD değeri 4.72, GFI 0.90, AGFI 0.91, CFI 0.90, RMSEA 0.07 ve SRMR 0.08) olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmada 45 madde ve 6 alt boyuttan oluşan Riskli Gebelere Yönelik Obstetrik Şiddet Ölçeğinin, riskli gebelerin maruz kaldıkları obstetrik şiddeti ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu saptanmıştır. onra doldurulacaktır.