Çağdaş heykel sanatında alternatif bir malzeme olan buzun kullanımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDURRAHMAN DATLI

Danışman: Mustafa Bulat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada çağdaş heykelde alternatif bir malzeme olarak buzun kullanımı incelenmektedir. Geleneksel heykel malzemelerinin yanı sıra buz, geçicilik, kırılganlık ve zamanın etkileri gibi kavramları yansıtan yenilikçi bir ifade aracı olarak öne çıkmaktadır. Fiziksel özellikleri sayesinde sanatçılara estetik ve kavramsal anlamda geniş bir ifade yelpazesi sunan buz, şeffaf yapısı ve ışıkla etkileşimiyle hem görsel çekiciliği hem de derin bir anlam katmanını taşımaktadır. Ancak erime eğilimi nedeniyle buzdan yapılan eserler kalıcı sanat nesnelerinden ziyade geçici ve deneyim odaklı formlar olarak değerlendirilmektedir. Bu durum izleyiciyi anın farkında olmaya teşvik etmektedir. Dolayısıyla sanatta buz kullanımı yalnızca bir malzeme seçimi değil, aynı zamanda zamanın akışkanlığı, doğanın hassas dengesi ve değişim süreçleri üzerine güçlü bir ifade biçimidir. Çağdaş heykeltıraşlar arasında Jeff Stahl gibi sanatçılar, buzun benzersiz farklılıklarını kullanarak hem teknik olarak ustaca hem de derinlemesine anlamlı eserler yaratırlar. Stahl'ın eserlerinde, hareket eden figürler ve organik formlar, buzun kırılganlığına rağmen enerjisini ve değişkenliğini ortaya koyar. Buzun erime süreci yalnızca fiziksel bir dönüşüm olarak değil, aynı zamanda yoğunlukla vurgulanan bir sembol ve sıcaklığın geçiciliğini ifade eden güçlü bir metafor olarak değerlendirilir. Bu sanat anlayışı, izleyiciyi doğallığını korumaya ve buz heykelleri taşıyarak yalnızca görsel bir estetik öğeyi koruyarak sürekliliği sürdürmeye teşvik eder. Bu tez, çağdaş heykelde buz kullanımını teknik, estetik ve kavramsal açılardan incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, buzu sanatsal bir malzeme olarak benimseyerek çağdaş heykel pratiğine getirilen yenilikleri ve ifade olanaklarını incelemektedir. Ayrıca, sanatın doğası, izleyiciyle etkileşimi ve çevresel duyarlılık, buzun erimesi ve geçici yapısı aracılığıyla tartışılmaktadır. Bu bağlamda, buzun sanat pratiğinde alternatif bir malzeme olarak nasıl dönüştürücü bir rol oynadığı ve çağdaş heykele katkıları ayrıntılı olarak analiz edilmektedir.