Roma'nın Kafkasya Politikası (MÖ I. yüzyıl MS III. yüzyıl )


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUSRET BURAK ÖZSOY

Danışman: Süleyman Çiğdem

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pek çok halka, dile, inanca ev sahipliği yapan kadim Kafkasya toprakları mitler, kutsal kitaplar ya da çeşitli yazılı kaynaklarda kendisine yer bulmuştur. Kafkasya'ya dair anlatılar kimi zaman efsanevi kimi zaman gerçekçi unsur barındırsa da tarihin ilk dönemlerinden beri bu zorlu coğrafya ilgi çekici, şaşırtıcı, gizemli, ulaşılması güç topraklar olarak evrensel hafızada yer edinmiştir. Gerçekten de fiziki coğrafya anlamında arızalı bir görünüm arz eden Kafkasya toprakları zengin yer altı ve yer üstü kaynaklarının yanı sıra ev sahipliği yaptığı onlarca farklı etnik kökenden halk ile uygarlık tarihinin en ilgi çekici coğrafyalarından birisi olmuştur. Kafkasya'nın yerel Nart destanlarının yanı sıra yazılı kültür bağlamında kutsal kitaplardan çok önce antik Hellen ve Roma kaynakları Kafkasya hakkında çeşitli efsanevi ve tarihi bilgilere yer verir. Bugün birer popüler kültür ögesine dönüşmüş Hellen efsanelerinden çeşitli unsurlar olan Altın Post, Iason, Arganoutlar veya Prometheus antik Hellen ve Romalıların Kafkasya'ya dair anlayışlarının ilk unsurlarıdır. Bu noktadan başlayarak antik Hellen ve Roma kaynakları çeşitli tarihi ve politik olaylar bağlamında Kafkasya hakkında bilgiler verirler. Biz de ülkemizde daha önce hemen hemen hiçbir çalışmanın olmadığı Kafkasya'nın Roma dönemindeki durumu hakkında antik Hellen ve Roma kaynaklarına dayanarak bilgi vermeyi bu kaynaklardan yola çıkarak Roma'nın Cumhuriyet ve İmparatorluk dönemlerinde Kafkasya'ya dair ürettiği çeşitli emperyal politikalar anlatılmaya ve değerlendirilmeye çalışılmıştır. Doğu Anadolu ve Bölgesi ve Güney Kafkasya'nın temel çalışma alan olan bu tezde gerek coğrafi gerek tarihi ve politik bakımdan ilgili olmasından ötürü tezimizin adında yer almasa da Doğu Anadolu Bölgesi de çalışma ve araştırma sahasına dâhil edilmiştir.