İşletmelerin üretim maliyetlerinin rekabet gücü üzerindeki etkisi: TR90 Bölgesi imalat sektöründe bir uygulama

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA TOSUNOĞLU

Danışman: Turan Öndeş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın ana amacı, işletmelerin üretim maliyetlerinin rekabet gücü üzerindeki etkisini belirlemektir. Alt amaçları ise ilk olarak; işletmenin üretim maliyetlerini oluşturan direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim maliyetlerinin toplam üretim maliyeti içerisindeki paylarının test edilmesidir. İkincisi ise direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim maliyetlerinin rekabet gücü üzerindeki etkisini irdelemektir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenilirliklerinde Cronbach Alfa Katsayısı yöntemi geçerliliklerinde ise Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirlik ve geçerlilikleri belirlendikten sonra araştırma hipotezleri, Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilmiştir. Analiz bulgularına göre; üretim maliyetleri, rekabet gücü üzerinde negatif bir etkiye sahiptir. Bununla birlikte direkt ilk madde ve malzeme ile genel üretim maliyetlerinin toplam üretim maliyetleri içerisinde yüksek bir paya sahip olduğu bunun yanında direkt işçilik maliyetlerinin toplam üretim maliyetleri içerisindeki oranının ise oldukça düşük olduğu belirlenmiştir. Diğer bir bulgu olarak; direkt ilk madde ve malzeme ile genel üretim maliyetlerinin rekabet gücü üzerinde hemen hemen eşit düzeyde ve negatif yönde bir etki oluşturduğu, direkt işçilik maliyetinin ise negatif yönde ancak diğer üretim maliyetlerine kıyasla daha düşük düzeyde bir etkisi olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Rekabet Gücü, Direkt İlk Madde ve Malzeme Maliyetleri, Direkt İşçilik Maliyetleri, Genel Üretim Maliyetleri, Yapısal Eşitlik Modeli