Covid 19 Pandemisi Sürecinde İnsanların Doğa ve Peyzaja Erişim Taleplerinin Tespiti
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mimarlık Ve Tasarım Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMA NUR ÖZKURT KAYA
Danışman: Işık Sezen
Özet:Amaç: 2019 yılının sonunda Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve hala devam eden Coronavirus Disease 2019/COVID-19' olarak anılan 'koronavirüs' pandemisi dünyayı etkisi altına almıştır. Tüm dünyada çok fazla can kaybına neden olan salgının önlenmesinde en önemli üç kuralın maske takma, sosyal mesafe, hijyene dikkat etme olduğu sürekli olarak uzmanlar tarafından belirtilmiştir. Sosyal mesafenin sağlanabilmesi için insanların mecbur olmadıkça evden dışarı çıkmamaları gerektiği belirtilmiştir. Hatta salgının pik yaptığı dönemlerde sokağa çıkma yasakları uygulanmıştır. Salgının önlenmesinde belki de en önemli çözüm olan sokağa çıkma yasağı toplumun bazı kesimlerinde psikolojik travmalara neden olmuştur. Çünkü sokağa çıkma yasağı insanların sosyal bağlarını koparmıştır. Birçok bilimsel araştırmada sosyal bağların psikolojik sağlık, fiziksel refah ve hatta hayatta kalma için önem taşıdığı belirtilmektedir. Aylarca evde kalan veya zorunlu olmadıkça evden çıkamayan insanlar yaşam şekillerini, alışkanlıklarını değiştirme, yeni hobiler edinme yoluyla pandemi süreciyle baş etme zorunda kalmıştır. Bu araştırmada; COVID-19 pandemisi sürecinde evde doğadan, peyzajdan uzak kalan insanların ne şekilde çözümler ürettiklerini tespit etmek amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırmanın yöntemini; etüt, veri toplama, analiz ve değerlendirme aşamaları oluşturmaktadır. Bu bağlamda, Erzurum'da yaşayan insanların COVID-19 pandemisi sürecinde müstakil bahçeli evlere, hobi bahçelerine olan taleplerini; Türkiye genelinde yaşayan insanların da müstakil bahçeli evlere taleplerini, balkon kullanma, evde bitki yetiştirme alışkanlıklarındaki değişimi tespit etmeye yönelik hazırlanmış anketler belirlenen örneklem kitleye uygulanarak istatiksel analizleri yapılmıştır. Bulgular: Anket sonuçlarından elde edilen bulgulara göre; katılımcıların %68,6'sının müstakil bahçeli ev almaları/kiralamalarında COVID-19 pandemisinin etkisi olduğu, %75,7'sinin pandemiden önce müstakil bahçeli ev satın almayı/kiralamayı düşünmediği, %64,29'unun pandemiden önce hobi bahçesi sahibi olmayı düşünmediği, %67,46'sında pandeminin hobi bahçesi almaları/kiralamalarında etkili olduğu, %81,39'unun pandemi sürecinde balkonda vakit geçirdiği, %67,53'sinin balkonda vakit geçirme süresinin arttığı, % 69,53'ünün pandemi sürecinde evlerinde yetiştirmek için yeni bitkiler satın aldığı tespit edilmiştir. Sonuçlar: Araştırmanın sonucunda; COVID-19 pandeminin insanların peyzaj alanlarına bakış açılarına önemli oranda etki ettiği, müstakil bahçeli evlere ve hobi bahçelerine talebin arttığı, pandemi sürecinin etkilerinin görülmesi ve karantina tedbirleri uygulandığı dönemde balkonlarda geçirilen sürelerin uzadığı, balkonların öneminin arttığı, evde bitki yetiştirmeye olan ilginin artış gösterdiği gözlenmiştir.