KADINLARIN SAĞLIK OKURYAZARLIĞI DÜZEYLERİNİNMEME KANSERİ TARAMA İNANÇLARI ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYDA BÜŞRA ŞİPAL
Danışman: Nihan Türkoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyinin meme kanseri tarama inançları üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu çalışma tanımlayıcı nitelikte yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 1 Mayıs- 30 Haziran 2021 tarihleri arasında Van ilinde yaşayan, 18 yaş üstü 339.935 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğünü belirlemek için priori güç analizi yapılmıştır. Yapılan güç analizinde Cohen'in standart etki büyüklükleri referans alınarak, 0.05 anlamlılık düzeyinde %95 güven aralığında %80 güce sahip 385 kişi belirlenmiştir. Veri kayıpları olabilme ihtimaline karşı bu sayıya ayrıca %10 yedek örneklem dâhil edilerek çalışma 400 kadın ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında, literatüre ve gözlemlere dayanılarak geliştirilen 'Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği', ve 'Meme Kanseri Tarama İnançları Ölçeği' ölçüm araçları kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 20.0 istatistik paket programında yapılmıştır. Bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis testi ve Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların tanımlayıcı-değişken özelliklerine bakıldığında sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve meme kanseri tarama inançları arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyi ve meme kanseri tarama inancı arasında pozitif yönlü, orta düzeyli ve anlamlı ilişki olduğu saptandı (p<0.05)(r=0.708). Sonuç: Araştırma sonucunda kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça meme kanseri tarama inançları düzeyinin arttığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: İnanç, meme kanseri, meme kanseri taraması, sağlık okuryazarlığı