HERMANN HESSE'NİN ''ÇARKLAR ARASINDA'', ROBERT MUSIL'İN ''ÖĞRENCİ TÖRLESS'İN BUNALIMLARI'' VE ÖDON VON HORVATH'IN ''ALLAHSIZ GENÇLİK'' ADLI ESERLERİNDE EĞİTİM VE TOPLUMUN BİREY ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Alman Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RECEP BODUR

Danışman: Fatma Öztürk Dağabakan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, yüzyıl başında öne çıkan yazarlardan Hermann Hesse'nin "Çarklar Arasında", Robert Musil'in "Öğrenci Törless'in Bunalımları" ve Nasyonal Sosyalizm dönemi yazarları arasında önemli bir yere sahip olan Ödön von Horvath'ın "Allahsız Gençlik" adlı eserleri ele alınmıştır. Eserlerde, eğitim ve toplumun bireyler (gençler, öğrenciler) üzerinde ne gibi etkileri olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın giriş bölümünde eğitim, toplum ve birey arasındaki ilişki ortaya koyulmuştur. Birinci bölümde, her eser yazıldığı dönemin aynası olduğu fikrinden hareketle, eserlerin kaleme alındığı dönemler –Wilhelm İmparatorluğu ve Nasyonal Sosyalizm dönemi - ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Eğitim ve toplum bir bütün olduğu için, eğitimin, içinde bulunduğu vahim duruma nasıl geldiği, o dönemin koşulları çerçevesinde gösterilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda dönemler sadece eğitim açısından değil aynı zamanda sosyolojik açıdan da irdelenmiştir. Zira mevcut dönemde yetiştirilmek istenen insan profili, toplumsal bütünün bir ürünüdür. Ayrıca "Çarklar Arasında" ve "Öğrenci Törless'in Bunalımları" adlı eserlerimiz ergen roman kategorisine de girdiği için, yüzyıl başında ortaya çıkan "modern gençlik-ergenlik" kavramları, gelişim psikolojisi açısından açıklanmıştır. İkinci bölümde, yani uygulama bölümünde, okul-eğitim romanlarının edebiyata nasıl yansıdığı gösterilip, eserler, eğitim ve toplumun birey (öğrenci) üzerindeki etkileri –pedagojik, sosyolojik ve psikanalitik- açısından analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde ise tüm bölümlerin genel değerlendirilmesi yapılmıştır.