Yürütücü işlevlerin olaya ilişkin potansiyeller yöntemiyle sınırda entelektüel işlevsellik, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve sağlıklı gruplarla karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ABANOZ
Danışman: İbrahim Selçuk Esin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanılı bireylerin, Sınırda Entelektüel İşlevsellik tanılı bireylerin ve sağlıklı bireylerin yürütücü işlevlerinin Olaya İlişkin Potansiyeller aracılığı ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran 10-18 yaş arası DEHB tanısı alan 20 birey, Sınırda Entelektüel İşlevsellik tanısı alan 10-18 yaş arası 20 birey ve 10-18 yaş arası 20 sağlıklı birey oluşturdu. Çalışma kapsamında katılımcıların ebeveynlerine sosyodemografik veri formu doldurtuldu ve Gelişim ve Ruhsal Sağlık Değerlendirmesi (DAWBA) uygulandı ve DSM-V tabanlı klinik görüşme gerçekleştirildi. DEHB tanısı DAWBA ve DSM-V tabanlı klinik görüşme ile konuldu. Sınırda Entelektüel İşlevsellik tanılı grup ise; herhangi bir psikopatolojisi bulunmayan WISC-R Zekâ testi (Wechsler Çocuklar için Zekâ Ölçeği) sonucunda IQ 70-85 arası zeka puanına sahip bireylerden oluşturuldu. Sağlıklı grup herhangi bir psikopatolojisi ve tıbbi hastalığı olmayan, bilişsel olarak normal bireylerden oluşturuldu. Katılımcıların yürütücü işlevlerini değerlendirmek amacıyla Stroop Taskı uygulandı, test ile eş zamanlı Olaya İlişkin Potansiyeller (OİP) aracılığıyla beyindeki elektriksel aktivite kaydedildi. Bulgular: Sınırda entelektüel işlevsellik tanılı bireylerde Stroop taskında doğru reaksiyon süreleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzun bulunmuştur. DEHB tanılı bireylerde ise hatalı basma sayısı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sınırda Entelektüel İşlevsellik tanılı bireylerde Stroop taskında doğru sayısı, yanlış sayısı ve toplam atlama sayısı istatistiksel olarak kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. Sonuçlar: Stroop taskında DEHB tanılı bireylerde muhtemel dikkatsizlik ve dürtüsellik belirtileri ile ilişkili olarak davranışsal verilerinde diğer iki gruba göre performans bozukluğu saptanmıştır. Stroop taskında Sınırda Entelektüel İşlevsellik tanılı bireylerin bilişsel kapasiteleri ile ilişkili olduğu düşünülen davranışsal verilerinde performans bozukluğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: yürütücü işlevler, olaya ilişkin potansiyeller, DEHB, sınırda entelektüel işlevsellik