Biyolojik tedavi alan spondiloartropati hastalarında eşlik eden fibromiyaljinin klinik üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ İPEK
Danışman: Akın ERDAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Biyolojik Tedavi Alan Spondiloartropati Hastalarında Eşlik Eden Fibromiyaljinin Klinik Üzerine Etkisi Amaç: Bu çalışmada biyolojik tedavi alan spondiloartropati hastalarında eşlik eden fibromiyaljinin klinik değerlendirme parametreleri, biyolojik ilaç öyküsü (kullanılan biyolojik ajan sayısı, ilaç kullanım süresi, ilaç değişimleri), yorgunluk, depresyon ve anksiyete ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: 2009 ASAS Sınıflandırma kriterlerine göre SpA tanısı ile takipli FMS (+) 67 ve FMS (-) 74 hasta olmak üzere 141 hasta çalışmaya alındı. FMS sınıflandırması için ACR 2016 Revize FMS Teşhis Kriterleri kullanıldı. Tüm hastalara VAS ile ağrı, BASDAI ve ASDAS ile hastalık aktivitesi, BASFI, BASMI ve MASES ile fonksiyonel kapasite ve entezit, HAD ile anksiyete ve depresyon, FACIT-F ile yorgunluk değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda FMS(+) grubunun VAS, BASDAI, ASDAS, BASFI, BASMI ve MASES skorları FMS(-) grubundaki hastalardan anlamlı düzeyde yüksekti. ESH ve CRP düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmazken her iki grup ortalaması da referans değerlerin üzerindeydi. FMS(+) grubunun kullandığı farklı biyolojik ilaç sayısı FMS(-) grubundan anlamlı düzeyde yüksekti. Ortalama ilaç değişim zamanları FMS(+) grubunda daha erken olmasına rağmen iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Hastaların HAD-A ve HAD-D skorları FMS(+) grubunda anlamlı düzeyde yüksek saptandı. FACIT-F skorları FMS(+) grubunda anlamlı düzeyde düşük saptandı. FMS(+) grubundaki hastalar anlamlı düzeyde daha yorgundu. Sonuç: FMS, SpA ile birlikte bulunduğunda, şişmiş eklem sayısı veya AFR gibi daha objektif bulgular ile remisyon veya düşük hastalık aktivitesi bulunduğunda bile; BASDAI ve ASDAS gibi sübjektif unsurları içeren hastalık aktivite değerlendirmeleri ile abartılabilir. Özellikle yüksek hastalık aktivitesi bulunan SpA hastalarında ilaç değişimi veya doz değişimi yapılmadan önce hastalarda FMS taraması yapılması, yorgunluk ve depresyon durumlarının değerlendirilmesi önerilir. Anahtar kelimeler: Spondiloartropati, Fibromiyalji, Biyolojik tedavi, Hastalık aktivitesi, Klinik özellikler