5-Metil-2-İzopropilfenol'ün Mannich Bazlarının Sentezi Ve Sitotoksik Aktivitelerinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Anabilim Dalları Bilimsel Hazırlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Asiye TUĞÇE YAŞA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Halise İnci GÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, 5-metil-2-izopropilfenol (timol)'ün çeşitli Mannich bazlarının sentezi ve sitotoksik aktivitelerinin bazı kanserli hücre hatları ve normal hücrelere karşı incelenmesidir. Materyal ve Metot: 5-Metil-2-izopropilfenol bileşiğinin Mannich bazı türevleri konvansiyonel yöntem ile sentezlenmiştir. Timol, formalin solusyonu ve amin karışımı 1:1:1 mol oranında methanol içerisinde ısıtılmıştır. Elde edilen viskoz madde kolon kromatografisi ile saflaştırılmıştır. Bileşiklerin kimyasal yapıları spektral analiz yöntemleri ile aydınlatılmıştır. Bileşiklerin sitotoksik aktiviteleri kanserli ve normal hücre hatlarına karşı test edilmiştir. Kullanılan hücre hatları; kanser hücre hatları [Ca9-22 (diş eti), HSC-2 (ağız), HSC-3 (dil), HSC-4 (dil)] ve normal hücreler [HGF (diş eti fibroblast), HPC (pulpus hücreleri), HPLF (periodontal ligament fibroblastları)]'dır. Bulgular: Bileşiklerin kimyasal yapıları 1H NMR, 13C NMR ve HRMS yardımı ile aydınlatılmıştır. Bileşiklere ait NMR verileri Tablo 4.1.' de, sitotoksik aktivite sonuçları Tablo 4.2. ve Tablo 4.3.' de sunulmuştur. Sonuç: Sentezlenen bileşikler (1-4) %6-15 verimle başarıyla sentezlenmiştir. 2 ve 3 nolu bileşikler yenidir. Bileşiklerin sitotoksisiteleri ve tümör selektiviteleri ilk kez bu çalışma ile rapor edilmiştir. Dipropilamino grubu taşıyan 2 nolu bileşik kanserli hücre hatlarına düşük konsantrasyonda seçicilik göstermiştir. Bileşik 2 kanserli hücre hatlarının büyümesini 7.8-15.6 µg/ml konsantrasyon aralığında azaltırken, normal hücre hatlarının büyümesini 16-31 kat daha fazla konsantrasyonda (250 µg/ml) azaltmıştır. Bu durum bileşik 2'nin sitotoksik bir bileşik olarak ileri araştırmalarda kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Antikanser, Mannich bazı, sitotoksisite, timol