Atomik iç tabaka geçişlerinde manyetik kuadrupol - elektrik dipol (M2/E1) katkı oranları ve açısal dağılım parametrelerinin ölçülmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mustafa Recep Kaçal

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Rıdvan DURAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma dört kısımdan oluşmaktadır. Çalışmanın ilk kısmında, atom numarası 66?Z?92 aralığında olan bazı elementlerin, 90o saçılma açısından 140o saçılma açısına kadar 10o'lik adımlarla değişen 6 yayımlanma açısında, Ll, L?1,2, Lß2,15 ve Lß6 X-ışını çizgilerinin açısal dağılımı ölçülmüş ve bu çizgilerin ß anizotropi parametreleri bulunmuştur. Ll ve Lß6 X-ışını çizgileri için gözlenen anizotropinin, L?1,2 ve Lß2,15 X-ışını çizgileri için gözlenen anizotropiden daha büyük olduğu görülmüştür.Çalışmanın ikinci kısmında, bir KBr soğurucu kullanılarak U'un ? L ?? _2 çizgisinin ? L ?? _1 çizgisinden ayrılması sağlanmıştır. Saf elektrik dipol geçiş olan ? L ?? _2 çizgisi kullanılarak U'un L3 alt-tabaka X-ışını çizgileri için A2 alignment parametresi elde edilmiştir. Ölçülen A2 alignment parametresinden U'un Ll, L?1,2, Lß2,15 ve Lß6 X-ışını çizgilerinin ? kinematik katsayıları ve ?_1 (M2/E1 ) mixing oranları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar elektrik dipol (E1) izinli geçişlerine manyetik kuadrupol (M2) geçişlerin katkısının önemli olduğunu ve deneysel çalışmalarda dikkate alınması gerektiğini göstermiştir.Çalışmanın üçüncü kısmında atom numarası 66?Z? 92 aralığında olan bazı elementlerin Ll, L?1,2, Lß2,15 ve Lß6 çizgilerinin ?(Ll)?(?(L?_1,2 ),) ?(L?_1,2)/?(L ? _2,15) ve ?(Ll)??(L ? _6 ) kinematik katsayılarının oranları hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar U'da olduğu gibi elektrik dipol (E1) izinli geçişlerine manyetik kuadrupol (M2) geçişlerin katkısının önemli olduğunu ve deneysel çalışmalarda dikkate alınması gerektiğini göstermiştir.Çalışmanın son kısmında ise incelenen elementlerin Ll ve L?_1,2 X-ışını çizgilerinin %P lineer polarizasyon dereceleri ölçülmüştür. Ll X-ışınlarının anizotropik uzaysal dağılıma, L?_1,2 X-ışınlarının ise kısmen anizotropik uzaysal dağılıma sahip oldukları görülmüştür.