Mustafa Kemal Atatürk'ün Malatya gezileri ve bu gezilerin Malatya'daki siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel hayata etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA UÇAK
Danışman: Tolga Başak
Özet:Mustafa Kemal Atatürk, gerek Milli Mücadele yıllarında gerekse savaş sonrası kazanılan zafer neticesinde çeşitli yurt gezilerine çıkmıştır. Uzun yıllar süren savaştan sonra halk yorgun, ümitsiz ve ekonomik sıkıntılar içindedir. Bu nedenle halkın sorunlarını anlamak, yönlendirmek, ümit vermek ve yapılacak yenilikler için kamuoyu oluşturmak gerekmektedir. Atatürk, gerçek kurtuluşun bu sorunları aşacak çok yönlü kalkınmadan geçtiğini görmüş ve ona göre hareket etmiştir. Atatürk yapacağı atılımları zorla değil, halkı inandırarak ve ikna ederek gerçekleştirmek istemiştir. Çünkü halka benimsetilerek yapılan yenilikler daha verimli ve daha kalıcı olacaktır. Bu bilinçle hareket edip halkın güvenini kazanmış olan Atatürk, bu hususta yurt seyahatlerine çok şey borçludur. Atatürk'ün gerçekleştirdiği bu yurt seyahatleri özel bir mana ve önem taşıyordu. Binlerce kilometre mesafe kat edilerek gerçekleştirilen bu seyahatler, sadece inceleme ve açılış amaçlı geziler olmayıp, yapılmış olan inkılâpların sonuçlarının yerinde gözlemlenip değerlendirilmesi, yapılacak olanların da alt yapısının oluşturulması açısından da büyük öneme sahipti. Atatürk, bütün bu sebeplerin yanı sıra ekonomik anlamda kalkınmayı sağlayacak demiryolunun açılışı münasebetiyle 1931 ve 1937 yıllarında olmak üzere iki kez Malatya'yı ziyaret etmiştir. Bu çalışmada, Atatürk'ün demiryolu açılışı sebebiyle Malatya'ya gelişleri ve bu gelişlerin Malatya halkı üzerindeki etkileri incelenmiştir. İlk olarak Malatya'nın coğrafi mevkisi ve tarihi hakkında bilgiler verilmiş ve sonrasında Malatya'nın miting ve protesto telgraflarıyla Milli Mücadele yanlısı faaliyetleri ve bu faaliyetler karşısında Elazığ Valisi Ali Galip ve Mutasarrıf Halil Rahmi'nin Milli Mücadele karşıtı tavırları değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmenin ardından Cumhuriyet ile birlikte değişen ve gelişen Malatya'nın idari yapısı, ekonomisi, siyasi gelişmeleri, sosyal ve kültürel faaliyetleri ile eğitim alanındaki durumu hakkında bilgi verilmiştir. Bu konuları takiben Atatürk'ün yurt seyahatlerine verdiği önem üzerinde durularak, Malatya gezisi için bir giriş oluşturulmuştur. Bu zeminden hareketle Atatürk'ün demiryolu açılışı sebebiyle Malatya'ya ilk gelişleri ve bu gezinin basına yansıması detaylı bir şekilde anlatıldıktan sonra, gezinin Malatya'da ki siyasi, sosyal ve ekonomik hayata etkileri üzerinde durulmuştur. Son olarak da Atatürk'ün Malatya'ya ikinci gelişleri ulaşılabilinen kaynaklar dâhilinde incelenerek bu seyahatin ulusal ve yerel basın tarafından son derece büyük bir ilgiyle takip edildiği kaydedilmiştir.