Diastolik disfonksiyonun vasküler etkilerinin biyokimsal göstergesi olarak serum endocan'ın değeri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADİR SELÇUK CANTAŞ

Danışman: Gökhan CEYHUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, korunmuş ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği (KEFKY) hastalarında, endotelyal disfonksiyon belirteci olan serum endocan düzeyleri ile ekokardiyografik diyastolik disfonksiyon (DD) parametreleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya KEFKY tanılı 45 hasta ve 44 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm katılımcıların demografik verileri ve ekokardiyografik diyastolik fonksiyon parametreleri (IVS, LAVI, E/A oranı, e' hızları vb.) kaydedildi. Serum endocan düzeyleri ELISA yöntemi kullanılarak ölçüldü. Verilerin istatistiksel analizi için korelasyon, çoklu doğrusal regresyon ve ROC analizi kullanıldı. Bulgular: KEFKY hasta grubunda median serum endocan düzeyi (139,0 pg/mL), kontrol grubuna (104,2 pg/mL) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,001). Endocan düzeyleri; interventriküler septum kalınlığı (IVS) ve sol atriyal volüm indeksi (LAVI) ile pozitif korelasyon gösterirken; E/A oranı, lateral e' ve septal e' hızları ile negatif korelasyon gösterdi. Çoklu doğrusal regresyon analizinde, E/A oranı hasta grubunda endocan düzeylerinin en güçlü bağımsız belirleyicisi olarak saptandı (p=0,001). Endocanın DD'yi ayırt etmedeki EAA (eğri altında kalan alan) değeri 0,735 (p<0,001) olarak bulundu. Sonuç: Serum endocan düzeyleri KEFKY hastalarında anlamlı derecede yüksektir ve bu yükseklik, diyastolik disfonksiyonun ekokardiyografik şiddeti ve yapısal bozulmanın derecesi ile güçlü bir korelasyon göstermektedir. Endocan, KEFKY'nin temelindeki sistemik inflamasyon ve endotelyal disfonksiyonu yansıtan, potansiyel bir non-invaziv biyobelirteç adayıdır.