Değişken Maliyetli Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRAR ÖZBEY

Danışman: Mustafa Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çinli Postacı Problemi toplam hareket maliyetini en aza indirmeyi amaçlayan Ayrıt Rotalama Problemleri'nden biridir. Bununla birlikte şebeke üzerindeki her yoldan en az bir kez geçilmeli ve başlangıç noktasına geri dönülmesi gerekmektedir. Şebekede başlangıç noktasına geri dönülmesi şartından dolayı şebekedeki yolların bazılarından birkaç kez geçilmesi gerekebilmektedir ve şebeke üzerindeki geçiş maliyeti her geçiş için farklılık gösterebilmektedir. Bu problem türü Çinli Postacı Problemi türlerinden biri olan Değişken Maliyetli Çinli Postacı Problemi olarak adlandırılır. Bu tez çalışmasında Değişken Maliyetli Çinli Postacı Problemi'nin matematiksel modeli geliştirilip bir uygulama yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çinli Postacı Problemi'nin matematiksel modeli ele alınarak yönteme başlanılmıştır. Kapalı formdaki bu matematiksel model üzerinden gerekli düzeltmeler yapılarak yeni matematiksel model geliştirilmiştir. Elde edilen bu model Değişken Maliyetli Çinli Postacı Problemi'nin matematiksel modelidir. Bulgular: Elde edilen Değişken Maliyetli Çinli Postacı Problemi'nin matematiksel modelinin açık ve kapalı formları Gams Studio 34 programında kodlanmıştır ve modelin hatasız çalıştığını test etmek amacıyla 4 düğümden 500 düğüme kadar olan mevcuttaki test problemleri çözülmüştür. Sonuç: Bu tezde Çinli Postacı Problemi çeşitlerinden biri olan Değişken Maliyetli Çinli Postacı Problemi'nin matematiksel modeli geliştirilmiştir, 500 düğüme kadar olan problemler çözülerek model test edilmiştir ve literatürde Çinli Postacı Problemi örneği olarak karşımıza çıkan bir örnek Değişken Maliyetli Çinli Postacı Problemi olarak ele alınıp sonuçlar karşılaştırılmıştır. Daha sonra bir uygulama yapılıp uygulamadaki en kısa mesafeyi oluşturan optimum sonuç bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: ayrıt rotalama problemleri, çinli postacı problemi, değişken maliyetli çinli postacı problemi