Gebelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile emzirme öz-yeterlilik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DOĞUM VE KADIN HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA KORKMAZ
Danışman: Ayşe Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, gebelerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile emzirme öz-yeterlilik algıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılan araştırma, Temmuz 2020-Eylül 2020 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Polikliniği'ne prenatal kontrol için gelen, araştırma kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 3. trimesterdeki 292 gebe üzerinde yürütüldü. Araştırmada, "Kişisel Bilgi Formu", "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32)" ve "Prenatal Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği (PEÖYÖ)" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı, yüzde, ortalama, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı. Bulgular: Gebelerin Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 toplam puan ortalaması 32.81±9.93, Prenatal Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması 79.29±14.65'dir. Gebelerin %33.2'sinin sorunlu-sınırlı düzeyde sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu belirlendi. Gebelerin yaş, eğitim, meslek, eş eğitimi ve mesleği, ekonomik durum, kitap okuma sıklığı, gebelik sayısı ve yaşayan çocuk sayısına göre sağlık okuryazarlığı puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu saptandı (p<0.05). Gebelerin yaş, eğitim, meslek, eş eğitimi ve mesleği, kitap okuma sıklığı, gebelik sayısı ve yaşayan çocuk sayısı ile prenatal emzirme öz-yeterlilik puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlendi (p<0.05). Gebelerin sağlık okuryazarlığı toplam ve alt boyut puan ortalamaları ile prenatal emzirme öz-yeterlilik puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç: Gebelerin emzirme öz-yeterlilik algısının orta değerin üzerinde, sağlık okuryazarlığının sorunlu-sınırlı düzeyde olduğu ve sağlık okuryazarlığın emzirme öz-yeterliliği etkilediği belirlendi. Gebelerin sağlık okuryazarlık düzeyi arttıkça emzirme öz-yeterlilik algısının da arttığı saptandı. Anahtar Kelimeler: Emzirme, gebe, öz-yeterlilik algısı, sağlık okuryazarlığı