Kişniş bitkisinin (Coriandrum sativum L.) verim, verim unsurları ve bazı kalite özellikleri üzerine farklı sıra arası mesafelerin etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP KALKAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erdoğan ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, farklı sıra arası mesafelerin kişniş bitkisinin (Coriandrium sativum L.) verim, verim unsurları ve bazı kalite özelliklerine olan etkilerini belirlemek amacıyla 2014 yılında Erzurum'da yürütülmüştür. Araştırmada, üç kişniş genotipi (Gamze ve Kudret çeşitleri, Hat Telci) dört sıra arası mesafe (20, 30, 40 ve 50 cm) yer almıştır. Deneme "Tesadüf Blokları" deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada; çiçek açma ve yetişme süresi, bitki boyu, dal, şemsiye ve şemsiyede tohum sayısı, tohum verimi, bin tane ağırlığı, uçucu yağ oranı ve verimi gibi karakterler ele alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, değişik sıra arası mesafelerin tohum verimi üzerine etkisi önemli bulunmuşken, incelenen diğer karakterlerde oluşturdukları rakamsal farklılıkların, istatiksel olarak önemli olmadığı belirlenmiştir. Sıra arası mesafelerinden 20 cm'de bitki boyu (59,66 cm), şemsiye başına tohum sayısı (30,02 adet) ve tohum verimi (180,35 kg/da), 30 cm'de çiçek açma süresi (64,11 gün) ve uçucu yağ verimi (0,597 l/da), 50 cm'de ise yetişme süresi (116,94 gün), dal sayısı (5,36 adet), bitki başına şemsiye sayısı (16,24 adet), bin tane ağırlığı (9,79 g) ve uçucu yağ oranı (%0,37) en fazla bulunmuştur. Kişniş genotipleri arasında yetişme süresi ve şemsiye sayısı bakımından önemlilik belirlenmez iken, diğer karakterler bakımından önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Kudret çeşidinde çiçek açma süresi (68,38 gün), dal sayısı (5,63 adet), bitki boyu (65,73 cm), bitki başına şemsiye sayısı (15,19 adet), şemsiye başına tohum sayısı (30,02 adet), uçucu yağ verimi (0,775 l/da) ve uçucu yağ oranı (%0,46), Gamze çeşidinde yetişme süresi (117,38 gün), Hat'da ise bin tane ağırlığı (12,00 g) ve tohum verimi (178,46 kg/da) en yüksek olmuştur. Sonuç olarak, sıra arası mesafelerden elde edilen değerler arasında önemli bir farklılığın olmamasına rağmen, kişniş bitkisi yetiştiriciliğinde tohum üretimi açısından sık ekimin (20-30 cm), uçucu yağ üretimi açısından ise seyrek ekimin (40-50 cm) yapılmasının, kişniş çeşit/hatları içerisinde Kudret çeşidinin kullanılmasının uygun olacağı tespit edilmiştir. Ancak, çalışmadan daha sağlıklı ve kesin sonuçlar elde edebilmek için ise denemenin birkaç yıl daha devam etmesinin gerektiği düşünülmektedir.