Dijital sağlık okuryazarlığı ile dijital vatandaşlık arasındaki ilişkide dijital yeterliliğin aracı etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORHAN EYYÜPOĞLU
Danışman: Sevda Küçük
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı öğrencilerin dijital yeterlilik düzeylerinin, dijital sağlık okuryazarlığı ve dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkide aracı etkisini incelemektir. Ayrıca, dijital yeterlilik, dijital sağlık okuryazarlığı ve dijital vatandaşlık düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği ve bu değişkenler arasında anlamlı ilişkilerin bulunup bulunmadığının tespit edilmesidir. Yöntem: Çalışmada nicel araştırma yöntemi uygulanmış olup, tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli ve karşılaştırma deseni kullanılmıştır. Çalışmaya Mardin Artuklu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO'da farklı programlarda okuyan 320 öğrenci katılmıştır. Çalışmanın verilerinin toplanmasında kişisel bilgi formu, Dijital Yeterlilik Ölçeği, Dijital Sağlık Okuryazarlık Ölçeği ve Dijital Vatandaşlık Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Verilerin analizi sonucunda öğrencilerin dijital yeterlilik düzeylerinin düşük seviyede, dijital sağlık okuryazarlık ve dijital vatandaşlık düzeylerinin ise orta seviyede olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin dijital yeterlilik düzeyleri sahip oldukları teknolojik cihazlara göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ancak cinsiyet, okuduğu program, okuduğu sınıf ve teknolojik cihazlarla geçirdiği süreye göre anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Öğrencilerin dijital sağlık okuryazarlık düzeyleri teknolojik cihazlarla geçirdiği süreye göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ancak cinsiyet, okuduğu program, okuduğu sınıf ve sahip oldukları teknolojik cihazlara göre anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Öğrencilerin dijital vatandaşlık düzeyleri okuduğu programa göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ancak cinsiyet, okuduğu sınıf, sahip oldukları teknolojik cihaz ve teknolojik cihazlarla geçirdiği süreye göre anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Öğrencilerin dijital yeterlilik ve dijital vatandaşlık düzeyleri arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde, dijital yeterlilik ve dijital sağlık okuryazarlıkları arasında negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Dijital vatandaşlık ve dijital sağlık okuryazarlık düzeyleri arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Dijital yeterliğin, dijital sağlık okuryazarlığı ve dijital vatandaşlık arasında bir köprü işlevi gördüğünü ve aracı değişken olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonuçları öğrencilerin dijital araçları sıklıkla kullanmalarına rağmen bu araçları etkin, üretken ve eleştirel biçimde kullanma konusunda yetersiz olduklarını göstermektedir. Bu durum dijital becerilerin yalnızca teknik kullanım düzeyinde kalmayıp; etik, sorumlu ve yaratıcı katılımı da içerecek şekilde geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.