Hemşirelerin elektrokonvülsif tedavi hakkındaki bilgi düzeylerinin ve ruhsal hastalıklara yönelik damgalama tutumlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELİHA ALTUNKAYNAK
Danışman: Kübra Gökalp
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, hemşirelerin Elektrokonvülsif Tedavi (EKT) hakkındaki bilgi düzeyleri ile ruhsal hastalıklara yönelik damgalama tutumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma Ekim 2023-Ocak 2025 tarihleri arasında, Üniversite Hastanesi'nde çalışan 273 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Sosyo-demografik Veri Formu , Elektrokonvülsif Tedavi ile İlişkili Bilgi Ölçeği (EKT-BÖ) ve Sağlık Çalışanları İçin Ruhsal Hastalıklara Yönelik Damgalama Ölçeği (SÇ-RHYDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, ANOVA testi ve Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Hemşirelerin EKT-BÖ toplam puan ortalaması 4.86±2.70, SÇ-RHYDÖ toplam puan ortalaması ise 54.85±7.76 olarak belirlenmiştir. Çalışmada, hemşirelerin cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, eğitim durumu ve ruhsal hastalık tanısı ile EKT-BÖ arasında anlamlı bir fark saptanmamışken (p>0.05); medeni durum ve çalışılan klinikle EKT-BÖ puan ortalaması arasında anlamlı fark tespit edilmiştir (p 0.05). Ancak cinsiyet ile SÇ-RHYDÖ toplam puanları ve ölçeğin "Yardım Arama ve Kendini Açma" alt boyut puanları arasında ve ruhsal hastalık tanısı ile SÇ-RHYDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark görülmüştür (p<0.05). Ayrıca, EKT ve damgalama eğitimlerine katılma isteğinin, hem EKT-BÖ hem de SÇ-RHYDÖ toplam ve alt boyut puanlarını anlamlı şekilde etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). EKT-BÖ ile SÇ-RHYDÖ arasında zayıf ve pozitif bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuçlar: Hemşirelerin EKT bilgi düzeyleri arttıkça, ruhsal hastalıklara yönelik damgalama tutumlarının zayıf bir artış eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, EKT hakkındaki bilgi düzeyleri ve ruhsal hastalıklara yönelik damgalama tutumlarında bazı demografik değişkenlerin etkili olabileceği görülmüştür. Eğitim ve farkındalık artırıcı müdahalelerin, hemşirelerin EKT hakkındaki bilgi düzeyi ile damgalama davranışlarını olumlu yönde etkileyebileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Damgalama, elektrokonvülsif tedavi, psikiyatri hemşireliği, ruhsal hastalıklar