Saçlı deri masajı ve müziğin koah'lı hastalarda uyku kalitesi, yorgunluk, dispne ve oksijen satürasyonu üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF KANT
Danışman: Reva Balcı Akpınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma saçlı deri masajı ve müziğin KOAH'lı hastalarda uyku kalitesi, yorgunluk, dispne ve oksijen satürasyonu üzerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Araştırma ön test – son test ölçümlü, kontrol gruplu deneysel çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Mart 2019–Haziran 2020 tarihleri arasında Göğüs Hastalıkları Kliniğinde yatarak tedavi gören 250 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden araştırma kriterlerine uyan, araştırmayı kabul eden, her bir deney ve kontrol grubunda 30 hasta olmak üzere toplam 90 KOAH hastası oluşturdu. Masaj grubunda yer alan hastalara 7 gün boyunca saçlı deri masajı, müzik grubundaki hastalara 7 gün boyunca kendilerinin seçtikleri müzik dinletildi. Konrol grubundaki hastalara hiçbir girişimde bulunulmadı. Verilerin toplanmasında hasta tanıtım formu, pittsburgh uyku kalitesi indeksi (PUKİ), yorgunluk şiddeti ölçümü -visual analog skala (VAS), KOAH ve astım yorgunluk ölçeği, m(MRC) dispne skalası kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, oneway anova testi kullanıldı. Bulgular: Grup içi ve gruplar arası ön test-son test PUKİ puan ortalamaları karşılaştırıldığında; saçlı deri masajı grubunda 9.60±1.61'dan 5.50±0.97'ye, müzik grubunda 9.90±1.44'dan 7.40±1.97'a düşmüş, kontrol grubunda ise 9.56±1.50'den 11.06±0.90'a yükselmiştir. Grup içi ve gruplar arası ön test-son test yorgunluk puan ortalamaları karşılaştırıldığında; saçlı deri masajı grubunda 69.33±3.87'den 62.76±1.59'ya, müzik grubunda 68.13±3.27'den 65.30±3.34'a, kontrol grubunda ise 69.76±5.09'dan 68.56±5.5'ya düşmüştür. Hem PUKİ hem de yorgunluk puan ortalamalarının grup içi ön test-son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p 0.05) son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p 0.05). Gruplar arası ikili karşılaştırmalar arası ön test dispne puan ortalamaları arasındaki fark anlamlı değildir (p>0.05). Gruplar arası ikili karşılaştırmalarda; iki deney grubu hastalarının son test dispne puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulunurken (p 0.05). Her iki deney ve kontrol grubu hastalarının grup içi ve gruplar arası oksijen satürasyonu puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Çalışmada KOAH hastalarında, saçlı deri masajı uygulaması ve müzik dinletmenin uyku kalitesini arttırdığı, yorgunluğu azalttığı, dispneyi iyileştirdiği ve oksijen satürasyonuna etki etmediği bulunmuştur. Saçlı deri masajının, müzik dinlemeden daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dispne, Hemşirelik, KOAH, Müzik, Oksijen Satürasyonu, Saçlı Deri Masajı, Uyku Kalitesi, Yorgunluk